Zachowanie płodności u kobiet – świadomy wybór na przyszłość
Sprawdź, jak poprawić swoje szanse na zajście w ciążę
fot. Dragana Gordic / Shutterstock
Współczesne kobiety mają świat u swoich stóp. Studiujemy, rozwijamy pasje, budujemy satysfakcjonujące kariery, podróżujemy i szukamy partnera, z którym połączy nas prawdziwe, stabilne partnerstwo. Decyzja o macierzyństwie rzadko jest już dzisiaj automatycznym krokiem podejmowanym na początku dorosłości. Coraz częściej staje się w pełni świadomym wyborem. Takim, do którego chcemy się przygotować pod każdym względem: emocjonalnym, życiowym i materialnym
Statystyki mówią…
Średni wiek kobiet rodzących pierwsze dziecko w Polsce wynosi obecnie około 29 lat, a w Europie Zachodniej przekracza już 31 lat. Odsuwanie macierzyństwa na później nie jest jednak wyrazem egoizmu, lecz dojrzałości. Chcemy dać swojemu przyszłemu dziecku najlepszy możliwy start. Niestety, w parze z naszymi nowoczesnymi planami życiowymi nie zawsze idzie biologia. Choć czujemy się młode, dbamy o dietę, uprawiamy sport i jesteśmy w świetnej formie fizycznej, nasz zegar biologiczny tyka we własnym, niezmiennym tempie.
Na szczęście współczesna medycyna reprodukcyjna daje dziś możliwości, które w określonych wskazaniach medycznych – np. związanych z wiekiem i naturalnym spadkiem liczby oraz jakości komórek jajowych ‒ pomagają zabezpieczyć potencjał rozrodczy i lepiej zaplanować przyszłość. Zachowanie płodności u kobiet przestało być odległą wizją, a stało się realną opcją, manifestacją kobiecej sprawczości i wolności wyboru.
Biologia nie czeka – co dzieje się z naszymi komórkami jajowymi?
Żeby zrozumieć, dlaczego warto już teraz pomyśleć o przyszłości, musimy przyjrzeć się faktom medycznym. Kobieta rodzi się z określoną, zamkniętą pulą komórek jajowych (oocytów). W ciągu całego życia ta rezerwa jajnikowa nieustannie i nieodwracalnie maleje. Z wiekiem drastycznie spada zarówno ilość, jak i jakość komórek jajowych.
Ilość pod lupą
• Wiek nastoletni (ok. 13 lat) w jajnikach znajduje się już tylko około 25% pierwotnej puli oocytów (ok. 300–400 tys.).
• 30 lat rezerwa jajnikowa spada do około 12%.
• 35 lat w organizmie pozostaje zaledwie około 6–8% komórek jajowych.
• 40 lat to już tylko około 3–5% rezerwy.
Jakość, czyli genetyka
Spadek liczby oocytów to tylko połowa równania. Równie istotna, a może nawet ważniejsza, jest ich jakość. Wraz z upływem lat rośnie ryzyko wystąpienia błędów w podziałach komórkowych, co prowadzi do powstawania tzw. komórek aneuploidalnych (nieprawidłowych genetycznie).
Dwudziestolatka posiada około 90% prawidłowych oocytów. U kobiety trzydziestoletniej ten odsetek spada do około 75%. Prawdziwy punkt zwrotny następuje jednak w okolicach 35. roku życia, bo wtedy już tylko połowa (ok. 50–60%) komórek jajowych jest zdrowa.
Po 40. roku życia aż 80% ma nieprawidłowości genetyczne, co bardzo zmniejsza szanse na zagnieżdżenie się ciąży lub prowadzi do wczesnych poronień. Te uśrednione dane bywają bezwzględne, choć medycyna zna przypadki, w których 40-latka ma rezerwę jajnikową młodszej kobiety. Bywa jednak i odwrotnie, bo aż 10% trzydziestolatek mierzy się z rezerwą jajnikową na poziomie kobiety 42-letniej. Jak jest w Twoim przypadku? Tego nie dowiesz się z odbicia w lustrze.
fot. Bartek Szewczyk / Shutterstock
Wiedza to sprawczość. Jak ocenić swoją płodność?
Pierwszym krokiem do świadomego zarządzania swoją przyszłością jest profilaktyka i diagnostyka. Tak jak regularnie badamy cytologię czy robimy USG piersi, tak samo powinnyśmy monitorować swój potencjał rozrodczy. Podstawowym i miarodajnym narzędziem jest badanie AMH (hormonu anty-Müllerowskiego) wykonywane z prostej próby krwi, niezależnie od dnia cyklu.
Wynik AMH w jasny sposób pokazuje, jak duża jest Twoja rezerwa jajnikowa. W połączeniu z badaniem USG i konsultacją u specjalisty ds. płodności zyskujesz pełen obraz sytuacji. Taka wiedza nie ma na celu nikogo straszyć. Wręcz przeciwnie, daje spokój i czas na podjęcie decyzji. Pozwala odpowiedzieć sobie na pytanie: Czy mogę spokojnie poczekać jeszcze kilka lat, czy może powinnam zacząć działać już teraz?
Mrożenie komórek jajowych. Twoja biologiczna polisa ubezpieczeniowa
Jeśli z analizy badań wynika, że czas ucieka, a Ty nie jesteś jeszcze gotowa na dziecko (z powodów zawodowych, braku odpowiedniego partnera, czy po prostu dlatego, że chcesz najpierw ułożyć inne klocki swojego życia) rozwiązaniem jest zabezpieczenie płodności u kobiet poprzez mrożenie oocytów.
To proces, który pozwala “zamrozić czas”. Komórki jajowe pobrane od kobiety, na przykład w wieku 30 czy 32 lat, zachowują swoją młodzieńczą, wysoką jakość biologiczną na zawsze. Zostają zabezpieczone nowoczesną metodą szybkiego schładzania (witryfikacji) i mogą bezpiecznie czekać w odpowiednich, ciągle monitorowanych warunkach przez wiele lat. Jeśli za 5 lub 10 lat zdecydujesz, że to Twój moment na macierzyństwo, a naturalne starania okażą się utrudnione, będziesz mogła sięgnąć po swoje własne, młodsze komórki.
Co ważne, przejście tej procedury w żaden sposób nie ogranicza Twoich szans na naturalne zajście w ciążę w przyszłości! To po prostu bezpieczny plan B, luksus psychiczny i polisa, która zdejmuje z Twoich barków ogromną presję czasu. Przestajesz słyszeć tykanie zegara biologicznego, a zaczynasz słuchać samej siebie.
Warto mieć wsparcie ekspertów
Zachowanie płodności u kobiet to inwestycja w Twój wewnętrzny spokój, niezależność i wolność wyboru. Jednakże nie jest to decyzja, którą da się podjąć samodzielnie. Prawidłowa analiza stanu faktycznego i wyników badań wymaga zaufanego, profesjonalnego wsparcia medycznego. Wynik to nie wyrok – a pierwszy ze świadomych kroków do macierzyństwa.
Partner artykułu ‒ TFP Fertility Macierzyństwo
TFP Fertility Macierzyństwo to klinika diagnostyki i leczenia niepłodności w Krakowie, będąca częścią międzynarodowej grupy TFP Fertility. Krakowska placówka posiada nowoczesne zaplecze laboratoryjne i dostęp do najnowszych technologii mrożenia i przechowywania gamet. W klinice można wykonać dedykowane pakiety oceny płodności (w tym badanie AMH), skonsultować swoje plany życiowe z doświadczonymi ekspertami oraz w bezpiecznych, komfortowych warunkach przejść przez procedurę mrożenia komórek jajowych.
