Zabierasz dziecku telefon, tracisz kontakt? Zobacz, co robisz nie tak

To scena, którą zna dziś wielu rodziców. Mówisz spokojnie do swojego dziecka
„Proszę odłóż telefon.”
A odpowiedzią jest jego irytacja, czasami krzyk, bywa również, że trzaskające drzwi

Takie sytuacje budzą napięcia w rodzinie. Łatwo wtedy zbyt pochopnie pomyśleć, że dziecko jest nieposłuszne. Tymczasem badania i doświadczenia ekspertów pokazują inną stronę takich zachowań

Co w artykule

• Dlaczego dziecko złości się przy odkładaniu telefonu
• Co stoi za jego zachowaniem i emocjami
• Jakie błędy najczęściej popełniają rodzice
• Jak rozmawiać, by nie eskalować konfliktu
• Jak skutecznie ograniczać telefon (bez zakazów)
• Dlaczego ważne są alternatywy i relacja z dzieckiem
   

Dlaczego dziecko reaguje złością?

Smartfon nie jest dla dziecka zwykłym przedmiotem i nawet nie jest tylko telefonem. To centrum jego świata.
Tam buduje relacje, uwalnia emocje. Tam korzysta z rozrywki, czerpie inspiracje i szuka poczucia przynależności.
Dodatkowo aplikacje i powiadomienia działają na mózg młodego człowieka w sposób, który wzmacnia potrzebę ciągłego sprawdzania.
Dlatego prośba o odłożenie telefonu często wywołuje u niego napięcie, rozdrażnienie, a nawet złość.

„Zabierasz mi telefon, ale co mam teraz robić?”

W wielu publikacjach pojawia się bardzo ważny głos małoletnich. Ich perspektywa często brzmi tak:

„Mówią do mnie odłóż telefon. Ale nikt nie mówi, co mam robić w zamian. Nie radzę sobie z nudą, którą wtedy czuję”

„Kiedy zabierają mi telefon, jest po prostu nijak.”

„Nie wiem, co mam ze sobą zrobić, kiedy go nie mam. A najgorsze jest to, że moi rodzice sami spędzają z telefonem cały czas”

Te wypowiedzi pokazują sedno problemu. Dla dorosłych telefon to tylko narzędzie w rękach dziecka. Ale dla dziecka to cały jego świat, który nagle zostaje mu odebrany.
Samo ograniczanie nie przyniesie pożądanego efektu. Bo jeśli zabieramy coś, co jest odpowiedzialne za emocje i daje poczucie realnego zajęcia czasu, musimy pomóc dziecku znaleźć alternatywę.

Błąd, który popełnia większość rodziców

Wielu dorosłych skupia się wyłącznie na kontroli. Wdrażając limity, zakazy i odbierając telefon, często jako konsekwencję kary. Tymczasem takie działanie nie działa długoterminowo. Młody człowiek tylko czeka kiedy znowu dorwie się do swojej ulubionej rzeczy.
Problemem braku skuteczności w takich zachowaniach rodzica najczęściej jest brak właściwie zbudowanej relacji i deficyt rozmowy z dzieckiem.
Dlatego najpierw należy zrozumieć, dlaczego nasze dziecko sięga po telefon:
• czy ma to związek z nudą,
• a może to zwyczajna potrzeba kontaktu z rówieśnikami,
• może ucieczka od trudnych emocji, bo przecież im również nie brakuje stresu,
• a może zwyczajnie brak innych pomysłów lub możliwość na aktywność.
Jeśli nie spróbujemy zrozumieć tych powiązań, każda nasza prośba o odłożenie telefonu będzie odbierana przez dziecko jak kara.

Zrób pierwszy krok i zacznij od siebie

Jedna z najważniejszych zasad jest taka, że dzieci uczą się nie z tego, co mówimy, ale z tego, co robimy.
W jednej z kampanii społecznych, dotyczącej higieny cyfrowej mocno podkreślono, że dzieci kopiują zachowania dorosłych. Kiedy rodzic ciągłe korzystanie z telefonu dziecko nie tylko może czuć się mniej ważne, ale również nie widzi potrzeby, by zachowywać się inaczej niż jego rodIc. Ponadto może wtedy słabnąć wspólna relacja. Jeśli więc mówisz do dziecka „odłóż telefon”, a sam nieustannie nie wypuszczasz telefonu z dłoni – komunikat traci na wiarygodności.

Co zadziała? Sprawdzone strategie

1. Zamiast zakazywać, rozmawiaj i pytaj.

Nie zaczynaj od słów: „ile razy mam do ciebie mówić?!”. Zamiast tego powiedz:

„widzę, że trudno ci przerwać”

lub:

„opowiedz mi o tym, co tak bardzo interesującego teraz robisz, że trudno ci odłożyć telefon”.

Nazwij emocje:

„kiedy proszę cię tyle razy a ty nie reagujesz, zaczynam się frustrować”.

Zapytaj:

„co teraz robisz, co jest takie ważne?” „Ile czasu potrzebujesz by zakończyć ten etap czynności?”

Rozmowa i zainteresowanie światem dziecka to podstawa zmiany.

2. Ustalcie zasady razem.

Dziecko chętniej przestrzega zasad, które współtworzy. Możecie stworzyć razem listę zasad, o których porozmawiacie, podpisać w zabawny sposób i powiesić ją np. na lodówce.

3. Postaraj się dać alternatywę w zamian za telefon.

Najczęstszym błędem bowiem jest to, że zabieramy telefon, nie proponując nic w zamian. Dziecko myśli wtedy:

„ale co teraz mam robić?”

Dlatego w zamian zaproponuj konkretną aktywność, zaplanuj wspólny czas, lub pomóż odkryć zainteresowania.
Bez tego telefon zawsze będzie wygrywał.

4. Zadbaj o emocje swojego dziecka, nie tylko o czas ekranowy.
Telefon często pełni funkcję regulacyjną dla emocji. Dziecko sięga po niego, gdy jest zmęczone, zestresowane, znudzone czy samotne. Sięga też by wspólnie coś przeżywać z rówieśnikami. 
Jeśli tylko zabierzesz telefon, ale nie pomożesz poradzić sobie dziecku z emocjami – problem wróci i to ze zdwojoną siłą.

 

Może też cię zainteresuje:
Masz już dość scrollowania? Wróć do siebie w 6 krokach

5. Reaguj spokojniej na złość dziecka.
Często jego złość nie jest formą buntu przeciwko tobie. Najczęściej to brak umiejętności poradzenia sobie z frustracją.
Dlatego staraj się nie eskalować tych zachowań swoją złością. Nie karaj dziecka za wyrażane emocje. Tłumacz, rozmawiaj, zaopiekuj. Pokaż, jak można to wyrażać inaczej.

Kiedy należy się martwić?

Nie każda złość przy odkładaniu telefonu oznacza tzw. problematyczne używanie telefonu. Ale jeśli regularnie pojawiają się:

• silne reakcje emocjonalne,
• problemy ze snem,
• utrata zainteresowania innymi aktywnościami,
• próby manipulacji, kłamstwa i tzw. kombinowanie.
warto skonsultować się ze specjalistą.

Najważniejsze.
Twoje dziecko nie złości się, żeby zrobić ci na złość.
Złości się, bo coś, co dla niego jest ważne, zostaje mu nagle przerwane.
Lub dlatego, że nie ma alternatywy na inne spędzanie czasu. Ponadto możliwe jest, że nie potrafi jeszcze regulować swoich emocji.
Na koniec warto pamiętać o słowach Janusz Korczaka:

„Nie ma dzieci, są ludzie.”

Twoje dziecko jest człowiekiem, który dopiero uczy się rozumieć siebie i świat, który często go przerasta.

Kiedy więc następnym razem powiesz:

„odłóż telefon!”

zobacz w swoim dziecku nie tylko sprzeciw, ale również trudność.

Bo tak naprawdę najważniejsze w tym momencie nie będzie to, czy dziecko odłoży telefon, lecz to, czy poczuje, że jest dla ciebie ważne.

Ps. I jeszcze jedno. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę opublikowała na swoich stronach wskazówki niezbędne dla rodziców, dla których ważna jest higiena cyfrowa ich dziecka

Strona główna

Domowe zasady ekranowe 👇

Domowe zasady ekranowe – nowa kampania Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę

Życzę mądrego wzrastania razem w przestrzeni higieny cyfrowej!

Cyberpsycholożka – Aldona Stach