fot. Myshoun / Pixabay
Krztusiec, znany też jako koklusz, to choroba, która nie dotyczy już tylko dzieci. Coraz częściej zarażają się nią dorośli – zwykle nieświadomie, bo objawy mogą przypominać zwykłe przeziębienie. Problem w tym, że kaszel w przebiegu krztuśca potrafi ciągnąć się miesiącami, powodować bezsenność, a nawet złamania żeber. Jak rozpoznać krztusiec u dorosłych?
Co w artykule:
• Krztusiec jest chorobą zakaźną, którą coraz częściej przechodzą dorośli, zwykle z powodu wygasłej odporności po dziecięcych szczepieniach.
• Objawy krztuśca u dorosłych przypominają przeziębienie, ale szybko przechodzą w długotrwały, napadowy kaszel, utrzymujący się nawet 3 miesiące.
• Nieleczony krztusiec może prowadzić do powikłań, takich jak zapalenie płuc, omdlenia, a nawet złamania żeber.
• Leczenie krztuśca u dorosłych obejmuje antybiotykoterapię oraz domowe sposoby łagodzące kaszel i wspierające regenerację.
• Szczepienie przeciw krztuścowi co 10 lat chroni przed zakażeniem i ogranicza ryzyko przenoszenia bakterii na dzieci oraz osoby starsze.
Krztusiec u dorosłych
Krztusiec, nazywany też kokluszem, kojarzy się głównie z chorobą wieku dziecięcego. W Polsce szczepienie dzieci na krztusiec jest obowiązkowe, jednak ochrona wygasa już po 10- 12 latach. Tymczasem krztusiec coraz częściej dotyka dorosłych – i to z poważnymi konsekwencjami.
Początkowo przypomina zwykłe przeziębienie, ale szybko przeradza się w długotrwały, wyczerpujący kaszel, który może utrzymywać się tygodniami. Wiele osób nie wie, że są zakażone, bo objawy bywają łagodne lub nietypowe. Choroba jest jednak bardzo zaraźliwa, a nieleczony krztusiec u dorosłych może prowadzić do powikłań, takich jak zapalenie płuc czy złamania żeber od kaszlu.
Krztusiec u dorosłych – objawy
Jak objawia się krztusiec u dorosłych? Początkowo trudno go rozpoznać, ponieważ symptomy przypominają przeziębienie – występuje lekki kaszel, katar, chrypka i stan podgorączkowy. Po kilku dniach dołącza suchy, napadowy kaszel, który nasila się nocą i może kończyć się wymiotami lub dusznością. Dorośli zwykle nie mają charakterystycznego świszczącego wdechu, dlatego choroba bywa bagatelizowana.
W kolejnych tygodniach objawy krztuśca u dorosłych mogą przeistoczyć się w napady kaszlu stają się coraz bardziej męczące. Utrudniają sen, prowadzą do bólu mięśni brzucha, a nawet złamań żeber.
W niektórych przypadkach mogą powodować utratę przytomności z powodu braku tlenu. Dla dorosłych, zwłaszcza z osłabionym układem odpornościowym, może oznaczać długą rekonwalescencję i konieczność izolacji. Choroba przenosi się drogą kropelkową, więc nawet krótkotrwały kontakt z zakażoną osobą może skończyć się infekcją.
Nieleczony krztusiec u dorosłych
Nieleczony krztusiec to ryzyko powikłań, które mogą utrzymywać się jeszcze długo po ustąpieniu kaszlu. Bakteria Bordetella pertussis uszkadza nabłonek dróg oddechowych, przez co organizm staje się bardziej podatny na infekcje. Może dojść do zapalenia płuc, zapalenia ucha środkowego, przepukliny czy omdleń spowodowanych niedotlenieniem.
W skrajnych przypadkach – zwłaszcza u osób starszych lub z chorobami serca – powikłania mogą stanowić zagrożenie życia.
Problemem jest również późna diagnoza. Wielu dorosłych nie łączy długotrwałego kaszlu z krztuścem i nie zgłasza się do lekarza. Tymczasem nieleczony krztusiec u dorosłych może trwać nawet kilka miesięcy, a w tym czasie osoba chora zaraża innych – szczególnie dzieci, które nie są jeszcze w pełni zaszczepione.
Czytaj też:
Normy cholesterolu u dorosłych. Kiedy wynik powinien niepokoić?
Ile trwa krztusiec u dorosłych?
Krztusiec rozwija się etapami. Choroba może trwać od 6 do 12 tygodni i dzieli się na trzy fazy:
1 Faza nieżytowa (1–2 tygodnie) – przypomina zwykłe przeziębienie: pojawia się katar, łzawienie oczu, lekki kaszel i stan podgorączkowy.
2 Faza napadowa (2–6 tygodni) – charakterystyczna dla krztuśca. Kaszel przybiera formę gwałtownych napadów, które kończą się świszczącym wdechem lub wymiotami.
3 Faza zdrowienia (nawet 4–6 tygodni) – kaszel powoli słabnie, ale może nawracać po wysiłku lub kontakcie z zimnym powietrzem.
To właśnie długość i intensywność kaszlu sprawia, że krztusiec u dorosłych bywa nazywany „100-dniowym kaszlem”. U niektórych osób objawy utrzymują się nawet dłużej, jeśli choroba nie została wcześnie rozpoznana i leczona.
Jak leczyć krztusiec u dorosłych?
Leczenie krztuśca zależy od fazy choroby. Im szybciej zostanie wdrożone, tym krócej trwa infekcja i mniejsze ryzyko powikłań.
Antybiotyk na krztusiec u dorosłych to podstawa terapii – najczęściej stosuje się makrolidy (np. azytromycynę lub klarytromycynę).
Antybiotyk skraca czas zakaźności i łagodzi przebieg choroby, choć nie zawsze całkowicie eliminuje kaszel. W późniejszych etapach leczenie ma głównie charakter objawowy – skupia się na łagodzeniu napadów kaszlu i regeneracji organizmu. Co na krztusiec u dorosłych można stosować profilaktycznie, domowo?
To też ciekawe:
Czego brakuje w organizmie, gdy swędzi skóra
Domowe sposoby na krztusiec u dorosłych:
• nawilżanie powietrza w sypialni i unikanie dymu papierosowego,
• picie ciepłych naparów z tymianku, lipy lub miodu z cytryną,
• inhalacje z soli fizjologicznej,
• odpoczynek i odpowiednie nawodnienie organizmu.
