Kompulsywność seksualna – czym jest i jak sobie z nią radzić?
Codzienna masturbacja czy częste oglądanie pornografii to jeszcze nie zaburzenie
Ilustracja: AI by AP
Codzienna pornografia, przygodne stosunki, nieustanne myśli o seksie… czy to już jest kompulsywność seksualna?
Co w artykule:
• Kompulsywność seksualna to utrata kontroli nad powtarzającymi się zachowaniami seksualnymi, które powodują cierpienie i negatywnie wpływają na codzienne życie.
• Do możliwych przyczyn należą czynniki biologiczne, trudności emocjonalne, stres, traumatyczne doświadczenia, impulsywność oraz współwystępujące zaburzenia psychiczne.
• Wysokie libido, częsta masturbacja czy regularne oglądanie pornografii same w sobie nie oznaczają zaburzenia.
• Leczenie kompulsywności seksualnej polega przede wszystkim na psychoterapii, której celem jest odzyskanie kontroli nad zachowaniami seksualnymi.
Kompulsywność seksualna – czym jest i jak sobie z nią radzić?
Marek wieczorem zaczyna oglądać pornografię i kończy po kilku godzinach, choć obiecał sobie co innego. Po wszystkim czuje chwilową ulgę, a zaraz potem wstyd. Przez oglądanie porno Marek zaczyna regularnie się spóźniać do pracy i kłócić z partnerką. Potrzebuje coraz mocniejszych treści, a te dają mu coraz mniej przyjemności. Nie potrafi przestać, mimo że przeżywa swoje uzależnienie.
W żartach nazywasz go seksoholikiem, ale czy wiesz, że to prawdziwe zaburzenie? Potoczny seksoholizm lub uzależnienie od seksu to tak naprawdę kompulsywność seksualna, czyli utrata kontroli nad silnymi, powtarzającymi się impulsami seksualnymi, która prowadzi do szkód i cierpienia.
W klasyfikacji ICD-11 widnieje jako zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych. Wysokie libido, codzienna masturbacja czy częste oglądanie pornografii nie są zaburzeniem. Według ICD-11 problem musi utrzymywać się przez dłuższy czas (przykładowo sześć miesięcy lub dłużej) i powodować wyraźne cierpienie albo zaburzać codzienne funkcjonowanie.
Kompulsywne zachowania seksualne – pierwsze objawy
Pierwsze objawy kompulsywności seksualnej to najczęściej poczucie, że myśli o seksie i związane z nimi zachowania zabierają coraz więcej czasu i wymykają się spod kontroli.
Kompulsywne zachowania seksualne – objawy choroby:
• Uporczywe myśli i fantazje. Seks zajmuje dużo miejsca w głowie i utrudnia koncentrację.
• Utrata kontroli. Zachowania trudno przerwać, nawet gdy ktoś chce to zmienić. Próby ograniczenia kończą się niepowodzeniem albo wywołują napięcie i drażliwość.
• Powtarzalność i narastanie. Te same zachowania, na przykład oglądanie pornografii czy masturbacja, wracają coraz częściej albo stają się bardziej ryzykowne.
• Seks jako ucieczka. Zachowania łagodzą samotność, lęk, smutek lub stres.
• Ulga, a potem poczucie winy. Napięcie na chwilę opada, po czym pojawia się wstyd lub żal, a schemat się powtarza.
• Kontynuowanie mimo szkód. Konflikty w związku, problemy w pracy, wydatki czy ryzyko zakażeń przenoszonych drogą płciową nie powstrzymują zachowań.
• Mniejsza satysfakcja. Seks daje coraz mniej przyjemności, ale potrzeba jego powtarzania pozostaje silna.
• Ukrywanie i kłamstwa. Pojawiają się tajemnice oraz trudności w budowaniu stabilnych relacji.
Zachowania te mogą dotyczyć między innymi masturbacji, pornografii, cyberseksu, płatnych usług seksualnych lub kontaktów z przypadkowymi partnerami. Objawy kompulsywnych zachowań seksualnych u mężczyzn są takie same jak u kobiet, jednak to mężczyźni zgłaszają je częściej.
Przyczyny kompulsywnych zachowań seksualnych
Dokładne przyczyny kompulsywnych zachowań seksualnych nie są poznane. Najczęściej mówi się o splocie czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych. Przyczyny kompulsywnych zachowań seksualnych u mężczyzn częściej łączy się z depresją, lękiem i zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi. Przyczyny kompulsywnych zachowań seksualnych u kobiet natomiast częściej łączy się z neurotyzmem i podatnością na stres.
To też ciekawe:
Seks przez sen, o którym rano nie pamiętasz. Czym jest seksomnia?
Najczęstsze przyczyny kompulsywnych zachowań seksualnych
• Biologia mózgu. Rolę mogą odgrywać neuroprzekaźniki, takie jak dopamina i serotonina, oraz układ nagrody. Powtarzane zachowania łatwo przeradzają się w nawyk, a do osiągnięcia ulgi potrzeba coraz silniejszych bodźców.
• Choroby i leki. Zachowania seksualne mogą nasilać się przy otępieniu czy padaczce oraz po niektórych lekach, na przykład stosowanych w chorobie Parkinsona.
• Trudności z emocjami. Seks bywa ucieczką od samotności, lęku, smutku lub stresu.
• Trudne doświadczenia z dzieciństwa. Przemoc fizyczna lub seksualna oraz wczesny stres zwiększają ryzyko zachowań kompulsywnych.
• Impulsywność i cechy osobowości. Z kompulsywnością seksualną wiążą się impulsywność, szukanie wrażeń, perfekcjonizm i negatywne przekonania o sobie.
• Inne zaburzenia. Często współwystępują z nią depresja, lęk, problemy z alkoholem lub narkotykami, a także ADHD i zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.
• Środowisko. Łatwy dostęp do treści erotycznych oraz konflikty lub uzależnienia w rodzinie.
Czytaj także:
Pomocy, mam orgazmy na siłowni! Czym jest coregasm?
Kompulsywność seksualna – jak ją leczyć?
Jak poradzić sobie z kompulsywnością seksualną? Nie ma leku stworzonego specjalnie do leczenia kompulsywnych zachowań seksualnych. Celem całego procesu nie jest wyeliminowanie popędu, tylko odzyskanie kontroli nad zachowaniami, tak by uniknąć cierpienia i szkód powodowanych przez kompulsywność seksualną. Jak leczyć to zaburzenie? Przede wszystkim psychoterapią, czasem uzupełnioną lekami z grupy SSRI. Zwykle wymagana jest współpraca kilku specjalistów: seksuologa, psychiatry i psychoterapeuty.
