Mental Winning. Czy wygrywania można się nauczyć?

Większość ludzi nie przegrywa dlatego, że brakuje im talentu. Częściej wyzwaniem jest brak odpowiedzi na proste pytanie: co właściwie oznacza dla mnie zwycięstwo? Mental Winning nie oznacza życia bez porażek. Chodzi o to, co robisz wtedy, kiedy coś nie idzie zgodnie z planem. Czy potrafisz wyciągnąć wnioski, podjąć kolejną decyzję i wrócić do działania?

 

Mental zwycięzcy nie jest cechą zarezerwowaną dla wybranych. Można go rozwijać. Z czasem budujesz samoświadomość, dyscyplinę, odporność  psychiczną i umiejętność działania również wtedy, kiedy nie masz pewności, jaki będzie rezultat. Jak zbudować mental zwycięzcy, a jednocześnie nie zamienić własnego rozwoju w kolejne źródło presji?

Mental zwycięzcy zaczyna się długo przed wynikiem

Zwykle ludzie myśląc o zwycięzcy, wyobraża sobie człowieka pewnego siebie, zdecydowanego i odpornego na każdy kryzys. W rzeczywistości nawet najbardziej doświadczony zawodnik zna lęk, zmęczenie, rozczarowanie i zwątpienie. Różnica polega na tym, co robi z tymi emocjami. W 2010 roku ważyłem około 97 kilogramów i postanowiłem wystartować w zawodach kulturystycznych. Nie chodziło wyłącznie o sport.

 

Chciałem zostać zauważony, zbudować własną pozycję i przede wszystkim sprawdzić, czy potrafię doprowadzić wymagający plan do końca. Później przyszedł jeden start, drugi i kolejne. Łącznie wystartowałem szesnaście razy. Zdobyłem tytuł Mistrza Polski, byłem finalistą Mistrzostw Europy i stanąłem na scenie Arnold Classic. Z zewnątrz wyglądało to jak spełnienie definicji sukcesu. Tylko że po zejściu ze sceny pojawiało się pytanie: co dalej?

 

Radość po wyniku trwała krótko. Za chwilę pojawiał się kolejny cel, kolejny plan i kolejne wymagania wobec siebie. Wtedy zrozumiałem coś, czego nie widać na zdjęciu z medalem. Możesz wygrać zawody, zamknąć duży projekt albo osiągnąć wynik, o którym wcześniej marzyłeś, a mimo to nie poczuć się zwycięzcą. Mental powstaje dużo wcześniej niż w momencie, kiedy pojawia się wynik. Buduje się podczas treningów, których nikt nie ogląda. W dniach, kiedy nie masz motywacji, ale wiesz, że trzeba wykonać swoją pracę. W momentach, kiedy po porażce możesz albo podważyć cały plan, albo spokojnie sprawdzić, co nie zadziałało.

 

Przygotowania do zawodów nauczyły mnie przede wszystkim tego, że duży wynik jest efektem setek małych decyzji podejmowanych każdego dnia. Planowałem dzień od rana do wieczora: pobudkę, posiłki, trening, pracę i regenerację. Sam plan nie gwarantował zwycięstwa. Dawał jednak coś równie ważnego — porządek. Kiedy wiedziałem, co mam zrobić, nie traciłem energii na codzienne zastanawianie się, czy akurat mam na to ochotę. Dlatego nie wierzę w drogę na skróty. Szybki efekt może być kuszący, ale znacznie trudniej zbudować na nim coś trwałego. Każdy start uczył mnie czegoś nowego o własnym ciele, psychice i reakcji na presję. Nie wszystkie te lekcje były przyjemne. Z perspektywy czasu właśnie one okazały się jednak najbardziej wartościowe.

Cena, której nie widać na podium

Przez lata obserwowałem ludzi bardzo utalentowanych, którzy nie wykorzystali swoich możliwości. Potencjału im nie brakowało. Czasem zabrakło decyzji, innym razem kierunku, cierpliwości albo konsekwencji. Łatwo myśleć o sukcesie jak o czymś, co powinno pojawić się samo, jeśli wystarczająco długo będziemy pracować. Tymczasem trzeba nauczyć się również dochodzenia do wyniku. Jeżeli chcesz nauczyć się nowego zawodu, zdobywasz wiedzę, ćwiczysz, popełniasz błędy i powtarzasz określone czynności tak długo, aż zaczynasz wykonywać je dobrze. Z osiąganiem celów jest podobnie. Wynik jest końcem pewnego procesu, a nie jego początkiem.

 

Jedną z ważnych kompetencji jest umiejętność komunikowania swojej wartości. Dlatego w książce piszę również o sprzedaży. Nie rozumiem jej jako manipulacji. Dobra sprzedaż zaczyna się od ciekawości drugiego człowieka, słuchania i rozpoznania jego potrzeb. Dopiero później pojawia się rozwiązanie. Możesz mieć dużą wiedzę i świetny pomysł, ale jeśli nie potrafisz o nim opowiedzieć, inni mogą nigdy się o nim nie dowiedzieć. Kolejna rzecz to dyscyplina. Nie mam na myśli podejścia, które każe człowiekowi bez końca przekraczać własne granice i udowadniać swoją wartość.

 

Zdrowa dyscyplina oznacza dla mnie dotrzymywanie umów zawartych z samym sobą. Daje strukturę wtedy, kiedy emocje i chwilowa motywacja przestają wystarczać. Potrzebna jest również odporność na brak natychmiastowej nagrody. Pierwszy projekt może nie być idealny. Pierwsza próba może zakończyć się wynikiem dalekim od oczekiwań. To jeszcze nie oznacza, że obrany kierunek jest błędny. Mental Winning pomaga oddzielić pojedynczy rezultat od całego procesu. Dzięki temu możesz ocenić, co rzeczywiście wymaga zmiany, zamiast pod wpływem jednego niepowodzenia przekreślać wszystko, co zrobiłeś wcześniej.

 

Pięć zasad, które zmieniają sposób działania

Z czasem zrozumiałem również, jak dużo energii odbiera ciągłe porównywanie się z innymi. W sporcie zawsze znajdzie się ktoś szybszy, silniejszy albo bardziej doświadczony. Możesz przez cały czas próbować go dogonić albo skupić się na własnym progresie. Dla mnie znacznie bardziej wartościowe okazało się to drugie podejście. Jeżeli chcesz rozwijać mental zwycięzcy, zacznij od pięciu prostych zasad.

Zdefiniuj własne zwycięstwo

Nie opieraj całego życia na oczekiwaniach innych ludzi. Zastanów się, jak chcesz żyć, co ma być efektem Twojej pracy i jaką cenę rzeczywiście chcesz zapłacić za osiągnięcie celu.

Podejmij decyzję i zamień ją w plan

Cel sam w sobie niewiele zmienia. Potrzebujesz pierwszego działania, terminu i sposobu sprawdzania postępów. Plan pozwala przełożyć zamiar na konkret.

Porównuj się ze sobą

Nie musisz codziennie wygrywać ze światem. Ważniejsze jest to, czy dzisiaj jesteś dalej niż wczoraj. Czasem postęp oznacza większy wynik. Innym razem lepszą decyzję, większą cierpliwość albo umiejętność odpuszczenia tego, co Ci nie służy.

Traktuj porażkę jak informację

Porażka nie zawsze oznacza, że wybrałeś złą drogę. Może pokazać, że trzeba zmienić sposób działania, dać sobie więcej czasu albo poszukać innego rozwiązania.

Dbaj o ciało jak o fundament

Energia, sen, ruch i zdrowie mają wpływ na decyzje, emocje oraz zdolność radzenia sobie z presją. Organizm często wcześniej niż głowa sygnalizuje, że tempo, które sobie narzuciłeś, przestało być dobre. Największą różnicę rzadko robi jedna spektakularna decyzja. Znacznie częściej decydują rzeczy, które potrafisz powtarzać przez wiele miesięcy. Człowiek często przecenia to, co jest w stanie zmienić w tydzień, i nie docenia tego, co może zbudować przez rok konsekwentnej pracy.

 

Mental Winning rozwija się właśnie w takich codziennych decyzjach. Także tych, których nikt nie widzi i za które nikt Cię nie pochwali. Więcej o tym, dlaczego warto nauczyć się odczytywać sygnały wysyłane przez ciało, napisałem w artykule „Twój organizm właśnie próbuje Ci coś powiedzieć”.

Kiedy ambicja zaczyna pracować przeciwko Tobie

Wiele kobiet każdego dnia łączy kilka wymagających ról. Prowadzą firmy, rozwijają kariery, budują relacje, opiekują się bliskimi i jednocześnie próbują znaleźć przestrzeń dla siebie. Przy takim tempie łatwo dojść do przekonania, że trzeba radzić sobie ze wszystkim i przez cały czas. Wtedy nawet rozwój może stać się kolejnym zadaniem do wykonania: lepsza praca, lepsza forma, więcej obowiązków zrealizowanych na czas. Taki sposób myślenia szybko prowadzi jednak do sytuacji, w której człowiek zaczyna mierzyć własną wartość liczbą rzeczy, które jest w stanie udźwignąć.

 

Życie nie jest konkursem na największą liczbę obowiązków. Jeżeli realizacja celu odbywa się kosztem zdrowia, relacji i poczucia własnej wartości, warto zatrzymać się i sprawdzić, czy nadal realizujesz własną definicję sukcesu. Bycie silną nie oznacza działania na najwyższych obrotach przez cały czas. Równie ważna jest umiejętność rozpoznania momentu, w którym potrzebujesz się zatrzymać.

Odpoczynek również wymaga dyscypliny

Sport nauczył mnie, że regeneracja jest częścią treningu, a nie nagrodą za trening. W życiu i biznesie działa to podobnie. Trudno budować trwałe wyniki, jeżeli organizm przez wiele miesięcy funkcjonuje w trybie alarmowym. Nie trzeba też budować swojej wartości na cudzej ocenie. Zwycięstwo może oznaczać awans, rozwój firmy albo zmianę sylwetki. Może również oznaczać odzyskanie zdrowia, postawienie granicy, poproszenie o pomoc czy powrót do siebie po trudnym czasie. Najważniejsze, żeby była to Twoja definicja zwycięstwa, a nie scenariusz napisany przez innych.

Siła, która pozwala się zatrzymać

Kiedy odpowiadasz wyłącznie za własny rezultat, możesz oprzeć się na ambicji, dyscyplinie i sile charakteru. Kiedy stajesz się liderem, to przestaje wystarczać. Firma potrzebuje rytmu, procesów, odpowiedzialności i zespołu, który rozumie wspólny kierunek. Jedną z największych zmian w moim myśleniu było przejście od pytania: „Jak ja mogę wygrać?” do pytania: „Jak stworzyć warunki, w których wygrywamy
razem?”.

 

Na początku łatwo uwierzyć, że dobry lider powinien wszystkiego dopilnować osobiście. Wraz ze wzrostem firmy pojawia się jednak więcej ludzi, decyzji i odpowiedzialności. Energia założyciela przestaje wystarczać. Potrzebne są standardy, jasne role, mierzenie wyników i procesy, które zapewniają jakość również wtedy, kiedy lidera nie ma w pomieszczeniu. W sporcie wynik jest bardzo czytelny. Widzisz czas, ciężar, miejsce albo liczbę powtórzeń. W biznesie również potrzebujemy punktów odniesienia, ale za każdą liczbą stoi człowiek. System powinien porządkować pracę i pomagać ludziom osiągać dobre wyniki. Nie powinien odbierać im samodzielności.

Od zawodnika do lidera

Ta filozofia towarzyszy mi podczas rozwijania sieci Klinik Medycznych Wellclinic. Zdrowie nie jest tam dodatkiem do wyglądu. Jest jego fundamentem. Dobra terapia nie powinna sprowadzać człowieka do jednego problemu, jednej liczby czy jednego fragmentu ciała. Powinna pomagać mu odzyskać sprawczość, energię, pewność siebie i lepszą jakość życia. Rozwijając Wellclinic, coraz mocniej widzę, że technologia ma największy sens wtedy, kiedy służy człowiekowi. Nowoczesne urządzenie, procedura czy system nie są celem samym w sobie. Mają wspierać mądrzejszą diagnostykę, lepiej zaplanowaną terapię i doświadczenie, w którym pacjent czuje, że jest traktowany całościowo. Właśnie tutaj spotykają się zdrowie, dobrostan, estetyka i długowieczność.

 

Misja zmienia również sposób podejmowania decyzji. Kiedy najważniejszy jest szybki wynik, łatwiej wybierać skróty. Kiedy budujesz organizację, która ma realnie wpływać na jakość życia ludzi, zaczynasz patrzeć w znacznie dłuższej perspektywie. Inwestujesz w wiedzę, jakość, ludzi i rozwiązania, które nie zawsze przynoszą natychmiastowy efekt, ale budują zaufanie.

Kiedy wynik przestaje być najważniejszy

Dziś zwycięstwo rozumiem inaczej niż wtedy, gdy po raz pierwszy wychodziłem na scenę. Nie mierzę go wyłącznie medalami ani wynikiem finansowym. Patrzę również na to, ilu ludzi może dzięki naszej pracy żyć zdrowiej, lepiej rozumieć własne potrzeby i odważniej podejmować decyzje dotyczące swojego życia. Mental Winning zaczyna się wtedy, kiedy przestajesz czekać na idealny moment i podejmujesz pierwszą świadomą decyzję.

 

Nie trzeba od razu zmieniać całego życia. Trzeba wiedzieć, w którą stronę chce się iść, a później konsekwentnie wykonywać kolejne kroki.
Dziś zwycięstwo rozumiem jako rozwój, który nie wynika już z potrzeby udowadniania swojej wartości. Bardziej interesuje mnie możliwość robienia czegoś lepiej, budowania czegoś trwałego i tworzenia przestrzeni, w której inni również mogą się rozwijać.

 

O autorze
Krzysztof Reinhard, założyciel i CEO sieci Klinik Medycznych Wellclinic, jest wizjonerskim liderem, łączącym doświadczenie sportowe z rozwojem nowoczesnej medycyny. Jako Mistrz Polski i finalista Mistrzostw Europy w kulturystyce promuje podejście, w którym zdrowie jest fundamentem piękna, dobrostanu i długowieczności. Wyznacza wizję oraz cele Wellclinic, inwestując w nowoczesne technologie i rozwiązania wspierające jakość życia pacjentów.

Źródło: materiał Partnera MK