Tuesday, June 15, 2021
Home / Uroda  / Zdrowie  / Menopauza – przekwitanie czy przemiana?

Menopauza – przekwitanie czy przemiana?

Najważniejsze informacje na temat menopauzy, co to jest, w jakim wieku przychodzi, ile trwa i jakie są jej objawy

dojrzała kobieta wygrzewająca się na słońcu

Każda kobieta menopauzę przechodzi inaczej / fot. Pixaby

Pojęcie „menopauza” wywodzi się z greckich słów meno (miesiąc) i pausis (przerwa). Nazwę do literatury medycznej wprowadził francuski lekarz Charles – Pierre – Louis de Gardanne. Jej pierwszą definicję również podał mężczyzna – Thomas S. Clouston. Ówczesna koncepcja określała klimakterium jako rodzaj dysfunkcji. My zachęcamy do tego, aby menopauzę potraktować jako okazję do rozwoju kobiecości.

Co to jest menopauza?

Menopauzą nazywa się ostatnią miesiączkę w życiu kobiety, po której krwawienie nie pojawia się przez pełny rok. Czyli datę klimakterium ustala się retrospektywnie. Proces zmian w organizmie kobiety rozpoczyna się kilka lat przed ostatnią miesiączką, a ostatnie objawy pojawiają się kilka lat po niej. Oczywistą konsekwencją menopauzy jest utrata możliwości zajścia w ciążę.

– Mówiąc językiem medycznym, klimakterium jest zjawiskiem fizjologicznym związanym z ustawaniem czynności gonad, czyli narządów wytwarzających komórki rozrodcze oraz produkujących żeńskie hormony płciowe. Stopniowe zanikanie pęcherzyków jajnikowych, a tym samym utrata płodności oraz wydzielania wielu hormonów jest jednym z wielu elementów procesu starzenia się każdej z nas – tłumaczy ginekolożka Dorota Gródecka ze Szczecina.

Menopauza może być również spowodowana zabiegami operacyjnymi (np. usunięciem jajników) oraz niektórymi formami leczenia onkologicznego – chemioterapią czy radioterapią.

Jakie są objawy menopauzy?

Dorota Gródecka ginekolozka

Klimakterium jest zjawiskiem fizjologicznym związanym z ustawaniem czynności gonad, tłumaczy ginekolożka Dorota Gródecka / fot. arch. własne

Na menopauzę wskazują wskazują tzw. objawy wazomotoryczne – uderzenia gorąca, poty czy kołatanie serca. Takich dolegliwości doświadcza większość kobiet. Inne symptomy to   uczucie zmęczenia, drażliwość, zaburzenia koncentracji i snu, a także huśtawki nastrojów i depresja oraz zmniejszenie libido.

Wyraźny spadek hormonów płciowych, m.in. estrogenów i progesteronu, świadczy o tym, że zaczyna się klimakterium.

– W dłuższej perspektywie niedobór hormonów płciowych skutkuje rozwojem zmian zanikowych w obrębie skóry i tkanki łącznej. Szczególnie jest to zauważalne w obrębie narządów płciowych. Widzimy zmiany zanikowe gruczołów piersiowych i okolicy sromu, błony śluzowej pochwy czy zaburzenia statyki narządów miednicy mniejszej i nietrzymanie moczu – wymienia doktor Gródecka.

Postępująca utrata masy kostnej i rozwój osteoporozy to również objawy przekwitania, a towarzyszące menopauzie zmiany metabolizmu skutkują gromadzeniem się tkanki tłuszczowej.

50 procent kobiet doświadcza menopauzalnego zespołu moczowo – płciowego zwanego GSM, który bardzo negatywnie wpływa na życie seksualne. Jego najczęstszym objawem jest wspomniana suchość pochwy, z którą wiąże się uczucie tarcia, zmiana wydzieliny, pieczenie podczas oddawania moczu czy ból w czasie stosunku.

 

Zobacz też, co o menopauzie pisze Preeti Agrawal: Lata poprzedzające menopauzę (premenopauza)

 

Kiedy kobiety przechodzą menopauzę?

U większości kobiet menopauza pojawia się od 49 do 52 roku życia. Jeśli jej pierwsze objawy występują między 40 a 45 rokiem życia, wówczas mówimy o wczesnej menopauzie. Dotyczy ona około 5 procent kobiet.
Późna menopauza pojawia się między 55 a 60 rokiem życia.
Wiek wystąpienia menopauzy warunkują nasze predyspozycje genetyczne, ale też czynniki środowiskowe, na które możemy mieć pewien wpływ. Udowodniono, że kobiety palące papierosy przechodzą menopauzę wcześniej.

 

Co to jest przedwczesna menopauza?

Menopauzę przedwczesną definiuje się jako pojawiającą się przed 40 rokiem życia. Dotyczy ona ok. 1 procenta pacjentek.

– Chociaż najczęściej ma charakter idiopatyczny, to znaczy, że nie znamy jej przyczyny, wymaga wdrożenia diagnostyki chorób potencjalnie związanych z jej wystąpieniem. Chodzi m.in. o choroby autoimmunologiczne, cukrzycę, choroby genetyczne czy zaburzenia endokrynologiczne – wyjaśnia Dorota Gródecka.

Dodaje, że kobiety z menopauzą przedwczesną oraz z menopauzą wczesną to grupa wymagająca szczególnej uwagi. To kobiety młode i aktywne, w większości potrzebujące wsparcia psychologicznego oraz ogólnoustrojowej terapii hormonalnej.

Agnieszka Maciąg o tym, jak radzić sobie z menopauzą?

okładka książki Menopauza Agnieszki MaciągTemat menopauzy wciąż pozostaje w naszym społeczeństwie w sferze tabu, choć pojawiają się kolejne publikacje i inicjatywy próbujące go odczarować.

– Im bardziej oddalamy się od mądrego zrównoważonego życia w zgodzie z naturą, tym boleśniej przechodzimy menopauzę – tak twierdzi była modelka, a dziś pisarka Agnieszka Maciąg, autorka książki „Menopauza. Podróż do esencji kobiecości”.

Zachęca do tego, aby słowo „przekwitanie” zastępować słowami „przemiana” i „rozwój”. W książce możemy przeczytać, że trudniej przechodzą klimakterium kobiety, które nieprawidłowo się odżywiają, prowadzą niehigieniczny tryb życia, a najgorzej te, które stosują używki. Dowiedziono, że z menopauzą bardzo dobrze radzą sobie Japonki czy mieszkanki Azji, dla których ważna jest aktywność fizyczna i zdrowa dieta.

Agnieszka Maciąg, powołując się na podejście ajurwedyjskie podkreśla, że menopauza to czas niezwykłej przemiany duchowej, która może nas odnowić, odświeżyć, odrodzić, a nawet… odmłodzić.

Jako wsparcie w okresie menopauzy Agnieszka Maciąg wskazuje na homeopatię, a o stosowaniu leków, w tym HTZ (hormonalnej terapii zastępczej) pisze tak: „Menopauza nie jest chorobą, którą należy leczyć – jest normalnym etapem życia kobiety. Obecne zalecenia są jednoznaczne: terapia hormonalna w leczeniu objawów menopauzy powinna być stosowana w możliwie najmniejszych skutecznych dawkach przez możliwie najkrótszy czas”.

Hormonalna terapia zastępcza

Doktor Dorota Gródecka zaznacza jednak, że nie wszystkim kobietom w walce z objawami menopauzy pomoże sama modyfikacja stylu życia. Wiele kobiet potrzebować będzie leczenia farmakologicznego ogólnoustrojowego czy miejscowego.

– Terapii hormonalnej, wbrew pewnym mitom, nie należy się bać. Jest bardzo skuteczna w walce z uciążliwymi objawami klimakterycznymi, przywraca komfort życia i odpowiednio dobrana jest bezpieczna.

Niezależnie od terapii wskazane są ćwiczenia, najlepiej 3 razy w tygodniu, na świeżym powietrzu. Ważne jest rozwijanie własnych pasji i zainteresowań oraz stosowanie diety bogatej w wapń, witaminy A,C, D, E czy fitohormony.

Sprawdzą się pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby, ciemnozielone, czerwone i strączkowe warzywa, oleje roślinne, a przede wszystkim soja (zdaniem Agnieszki Maciąg jedna porcja soi dziennie, czyli pół szklanki tofu, zmniejsza uderzenia gorąca o 20 procent). Zapominamy o słodyczach, potrawach ciężkostrawnych i wspomnianych używkach.

Ile trwa menopauza?

Cały proces stopniowych przemian w organizmie może trwać od 5 do nawet 15 lat. Ponad 80 procent kobiet boryka się z uciążliwymi uderzeniami gorąca także po menopauzie, u niektórych pacjentek mają one ciężki przebieg, utrudniający codzienne funkcjonowanie.

– Z reguły objawy zespołu klimakterycznego obserwuje się przez pierwsze dwa lata po menopauzie, u niektórych osób będą się one utrzymywać dłużej, nawet ponad 5 lat – doktor Gródecka nie ma złudzeń.

Przypomina też, że zmianach o charakterze przewlekłym, będących konsekwencją wieloletniego niedoboru estrogenów. Mogą to być zaburzenia urogenitalne, rozwój osteoporozy czy choroby sercowo-naczyniowe.

Menopauza a seks

Autorka książki „Biblia waginy”, która sama przeszła menopauzę w wieku 49 lat, zwraca uwagę na to, że w naszej kulturze kobiety w okresie menopauzy przestają być traktowane jak istoty seksualne.

– Rozmawianie o seksie jest trudne dla wielu osób, więc jak niepokojąca musi być idea, że starsza kobieta jest istotą seksualną. Starzejące się sromy i pochwy objęte są milczeniem – pisze Jen Gunter.

Część kobiet przestaje myśleć o seksie, ponieważ odczuwają spadek atrakcyjności fizycznej, spowodowany przede wszystkim zmianami hormonalnymi. Zmienia się też ciało. W wyniku obniżenia stężenia estrogenów ściany pochwy stają się suche, cienkie i mniej elastyczne, wargi sromowe tracą na pulchności i objętości, a łechtaczka jest mniej podatna na bodźce stymulujące. Kobiety trudniej osiągają orgazm, a te, które przeżywały orgazmy wielokrotne, po menopauzie tracą tę zdolność.

 

Zobacz też: Biblia waginy

 

Częstym zjawiskiem w okresie menopauzy jest dyspareunia, czyli dysfunkcja seksualna, dla której charakterystyczny jest ból odczuwany podczas stosunku.
Jednak część współczesnych kobiet nie akceptuje sytuacji, w której okres menopauzy kończy ich życie seksualne. Zadaniem lekarzy ginekologów i seksuologów jest im pomóc tym trudnym okresie życia.

– Zastosowanie hormonalnej terapii uzupełniającej opartej na stosowaniu estrogenów poprawia jakość życia seksualne go kobiet, niestety nie wpływa jednak na popęd płciowy i uczucie pożądania. Badania psychologów i seksuologów dowiodły, że uczucie i relacje w związku mają silną pozytywną korelację bezpośrednią z libido i jakością odpowiedzi seksualnej ze strony kobiety – mówi doktor Gródecka.

 

Zobacz też: Menopauza a seksualność

 

 

dziennikarka z Pomorza Zachodniego. Miłośniczka słów, które najchętniej zamienia na wywiady i reportaże. Prezenterka radiowa, zafascynowana światem dźwięków. Ciekawa każdego rozmówcy. Szczęśliwa żona, mama Weroniki i Jasia.

Oceń artykuł
BRAK KOMENTARZY

SKOMENTUJ, NIE HEJTUJ

Chcę być informowany/a o odpowiedziach