Home / Ludzie  / Kre-aktywne  / Kobiety nauki, czyli 10 badaczek o których istnieniu nie miałaś pojęcia

Kobiety nauki, czyli 10 badaczek o których istnieniu nie miałaś pojęcia

Kobiety nauki nie miały łatwo

Kobieta siłuje się z robotem

Woman Arm Wrestling Robot --- Image by © Blutgruppe/Corbis

Kobiety miały utrudniony dostęp do nauki, dopiero teraz możemy zapisywać się na studia techniczne, pracować jako informatyczki i zajmować się rozwiązywaniem skomplikowanych równań. W poprzednich stuleciach jeżeli któraś już podjęła studia była lekceważona, jej wysiłek był umniejszany, a jej odkrycia przypisywane mężczyźnie. Kobiety nauki nie miały łatwo…

 

1 Poliglotka i popularyzatorka Newtona

 

Émilie du Châtelet, przyjaciółka Woltera, znała kilka języków, brylowała w towarzystwie. Przetłumaczyła na francuski pracę Newtona i popularyzowała jego teorię grawitacji. Przypisuje się jej słowa: „Inteligencja nie ma płci”.  A tak scharakteryzował ją dawny kochanek i wieloletni przyjaciel:

Był to wielki człowiek, którego jedynym błędem jest to, że był kobietą

Uznawana jest za twórczynię zasady zachowania energii i wzoru na energię kinetyczną:
Ek=1/2 mv2
dla ciała o masie m i prędkości światła w próżni v

Émilie du Châtelet tłumaczyła Newtona

Émilie du Châtelet była nie tylko duszą towarzystwa, ale zajmowała się tłumaczeniem Newtona/ fot. wikipedia

2 Nie miała wstępu na politechnikę

Sophie Germain rozwiązywała zadania kolegi, który studiował na politechnice, bo sama nie mogła studiować (nie dopuszczono ją do nich).
Należy ją przypomnieć ze względu na jej osiągnięcia w dziedzinach teorii sprężystości i teorii liczb. Szczególnie dużo wniosła do historii zmagań ze słynnym Wielkim Twierdzeniem Fernanda. W teorii liczb istnieje pojęcie liczby pierwszej Sophie Germain, czyli takiej liczby pierwszej p, dla której liczba 2p+1 także jest pierwsza.

Sophie Germain zajmowała się teorią sprężystości i liczb

Sophie Germain zajmowała się teorią sprężystości i liczb/ fot. wiki

 

3 Jej twierdzenie przypisano mężczyźnie

 Zofia Kowalewska, żeby studiować wzięła fikcyjny ślub z Wladimierem Kowalewskim.
Dowiodła twierdzenia o rozwiązalności równań różniczkowych cząstkowych. Jedno z tych twierdzeń Kowalewska musiała dzielić z mężczyzną, chociaż w chwili gdy powstało Couchy już dawno nie żył. W 1883 roku objęła katedrę matematyki na uniwersytecie w Sztokholmie. Z jakim oporem musiała się spotkać niech posłuży cytat z epoki:

Kobieta na stanowisku profesora to potworność niepotrzebna, obraźliwa i nie na miejscu. Jej zaproszenie do kraju, gdzie jest tylu matematyków o wiele lepszych od niej dowodzi, że została wybrana tylko z czystej szwedzkiej uprzejmości

Zofia Kowalewska zajmowała się równaniami różniczkowymi

Zofia Kowalewska wzięła fikcyjny ślub/ fot. wiki

4 Wielbicielka Keplera

Maria Kunitz (Kunicka) miała uczyć się śpiewu, gry na fortepianie, ale mała Maria wolała przedmioty ścisłe. Przysłuchiwała się potajemnie lekcjom brata, a nauczyciel był pod takim wrażeniem jej zdolności, że zaproponował jej lekcje. Jednak ojciec wyraził sprzeciw, nie chciał by nauka namieszała jej w głowie. Kobiety w nauce? Nie, Maria miała wyjść za mąż i rodzić dzieci. Wsławiła się dziełem Urania propita upowszechniające odkryte przez Keplera prawa ruchu planet oraz poprawiające opracowane przez niego Tablice Rudolfińskie. Podała w swoim dziele uproszczone schematy obliczeniowe pozycji gwiazd.

Ławka z rzeźbą Marii Cunitz

Ławka z rzeźbą Marii Cunitz/ fot. wiki

5 Młoda profesorka czyli kobieta nauki

 Laura Bassi otrzymała etat profesora wyższej uczelni na Uniwersytecie w Bolonii w wieku niecałych 22 lat. Była autorką prac z mechaniki i hydrodynamiki, zajmowała się także zjawiskiem elektryczności. Jednak zazdrośni koledzy nie dopuszczali jej do wykładów.

Laura Bassi była profesorką w wieku 22 lat

Laura Bassi była profesorką w wieku 22 lat/ fot. wiki

6 Odkryła kometę

Maria Mitchell była pierwszą amerykańską kobietą-astronomem. Odkryła kometę nazwaną później jej imieniem i obliczyła pozycje Wenus. W 1865 roku została pierwszym profesorem astronomii w Vassar Collegue i mianowana dyrektorem tamtejszego obserwatorium. Mimo niebywałych osiągnięć, jej pensja była niższa nawet od młodszych kolegów-profesorów bez wybitniejszych osiągnięć.

Maria Mitchell odkryła kometę

Maria Mitchell odkryła kometę/ fot. wiki

7 Ambitna lekarka

Elisabeth Blackwell była  kolejną kobietą nauki, szczególnie interesowała ją medycyna, chciała studiować. Dostała się na studia na podstawie plebiscytu, na szczęście oddający głos mężczyźni uznali to za żart i Elizabeth mogła rozpocząć studia. Przez ten czas szykanowano ją, a po otrzymaniu dyplomu nie mogła znaleźć pracy. Co zrobiła? Założyła placówkę dla ubogich!

Blackwell założyła placówkę dla ubogich

Blackwell założyła placówkę dla ubogich/ fot. wiki

8 Okradziona z Nobla

 Jocelyn Bell Burner, astrofizyczka, była doktorantką Antony’ego Hewischa, za pomocą radioteleskopu skonstruowanego przez nią i kolegów zaobserwowała pulsary (obiekty astronomiczne wysyłające niewielkie impulsy promieniowania elektromagnetycznego). Jednak komitet pominął ją przy przyznaniu Nobla za to odkrycie. Przyznać należy, że przełomowe, ale  był  to rok 1974 i Jocelyn w ten sposób skomentowała tę decyzję:

Cóż, w tych czasach kobiety nie pracują. To mężczyźni odbierają nagrody, a kobiety zajmują się dziećmi.

 

View this post on Instagram

UNA BUONA STELLA PER JOCELYN BELL BURNER Nel 1967 Jocelyn, astrofisica britannica, era una dottoranda presso l’Università di Cambridge. Mentre analizzava i dati provenienti da un radiotelescopio, la ragazza notò strane onde radio che pulsavano ad intervalli regolari. Jocelyn comunicò immediatamente la scoperta ad Antony Hewish, suo professore, il quale interpretò quel segnale come un’interferenza di origine umana. Ciononostante Jocelyn continuò ad analizzare ulteriori segnali di quel tipo nominandoli LGM, acronimo di Little Green Men: omini verdi. Erano appena state scoperte le stelle pulsar! Le pulsar, il cui nome sta per pulsating radio source (radiosorgente pulsante), sono stelle di neutroni che emettono segnali radio ad intervalli regolari e brevi, come dei fari. La scoperta, oltre ad aggiungere una pietra miliare alle nostre conoscenze astronomiche, valse un clamoroso premio Nobel per la fisica, premio che però venne attribuito al professor Hewish e non alla giovane scienziata. Dopo anni da quel Nobel, la Silicon Valley ha deciso di attribuire lo «Special Breakthrough Prize» del prossimo Novembre, un prestigioso premio da 3milioni di dollari, proprio a Jocelyn Bell Burner. L’astrofisica donerà il premio a ragazze impegnate in studi scientifici. Da questa donna arriva un messaggio di speranza per tanti giovani, stelle della scienza, la cui luce viene spesso oscurata come la sua. [MF] #noidiminerva #pulsar #astrophisics #JocelynBellBurner #science #sciencecommunication #breakthroughprize

A post shared by Noi di Minerva (@noidiminerva) on

 

Przykład Jocelyn Bell Burner dowodzi kolejny raz, że kobiety w nauce były niedoceniane.

9 Niepoinformowana kobieta nauki

Gdyby nie badania  Rosalind Franklin nie było by odkrycia podwójnej helissy i DNA. Wykonane przez nią zdjęcie rentgenowskie ukazało spiralę soli sodowej i dało podstawę do opisu genomu ludzkiego i inżynierii genetycznej. Bez jej wiedzy i zgody udostępniono Cricowi i Watsonowi jej zdjęcia. Oni już po otrzymaniu nagrody przyznali, że bez jej zdjęć i opisów nie stworzyli by modelu.

10 Niepokorna astronomka

Amerykańska astronomka Vera Rubin w latach 70-tych ubiegłego wieku zasłynęła rewolucyjną teorią o ciemnej materii. Dzisiaj już nie wzbudza to aż takich emocji, ale teoria Very Rubin trafiła na opór środowisk naukowych, do tej pory wszyscy przychylali się do teorii kwantowej, która zdominowała świat fizyki na kilkadziesiąt lat. Jak udało jej się przekonać męskie środowisko do słuszności swojej teorii? W 1965 roku została pierwszą kobietą, którą dopuszczono do prowadzenia obserwacji w obserwatorium Palomar w Kalifornii– w tym czasie znajdowało się tam jedne z najpotężniejszych teleskopów na świecie, a pracowali w nim wyłącznie mężczyźni.
Vera obserwowała prędkość rotacji gwiazd w pobliskich galaktykach i zauważyła, że gwiazdy znajdujące się dalej od środka masy danej galaktyki nie krążą wolniej niż gwiazdy leżące w centrum. Co to oznacza? Że nie jest to zgodne z prawami fizyki. Więc w jaki sposób wyjaśnić powyższy fenomen? Uznała, że za to odpowiada ciemna materia, która nie wysyła światła i nie jest widoczna w żadnym typu promieniowaniu.

View this post on Instagram

Today is International Day of Women and Girls in Science. 👩‍🔬 In the spirit of today, @Science wanted to honor Vera Rubin, an amazing American astronomer! How’s that for alliteration? She was born in Philadelphia and grew up with an interest in astronomy. Rubin eventually earned her BA in astronomy from Vassar College and tried to enroll in the graduate astronomy program at Princeton, but they refused to send her a catalogue because women weren’t allowed in the graduate astronomy program…until 1975. Let’s let that sink in for a second. She ended up studying at Cornell University, learning quantum physics from Richard Feynman and quantum mechanics under Hans Bethe. While studying the Andromeda Galaxy with fellow astronomer Kent Ford, Rubin noticed that objects on the outer parts of the galaxy were spinning at the same speed as those on the inside, which was antithetical to the belief objects at the center of a galaxy move faster than those on the outskirts. It turns out that she discovered the existence of the unseeable stuff that affects the movement of galaxies! . . Give a shout-out to your favorite women in the field of Science in the comments below. 👩‍🔬⬇️⬇️⬇️ . #Science #Physics #DarkMatter #WomenInSTEM #Scientists #VeraRubin #BestOf #WomebInScience

A post shared by Science by Guff (@science) on

Kobiety nauki także dzisiaj spotykają się z trudnościami i stereotypami dotyczącymi płci,  można jednak sprzeciwić się modzie na głupotę i popularyzować naukę:

Maria Skłodowska-Curie w pracy

Maria Skłodowska- Curie w pracy/ fot. demotywatory

Agnieszka Szpak

Oceń artykuł
1KOMENTARZ
  • type my essay Marzec 22, 2019

    Rodzaj feminizmu, który w pozytywny sposób koncentrował się na życiu zarówno mężczyzn, jak i kobiet, zapewniłby również rodzaj synergii, która moim zdaniem przyniosłaby jeszcze więcej korzyści kobietom niż mniej kompleksowe podejście, które ignorowało mężczyzn lub traktowało ich jako faktycznych przeciwników.

SKOMENTUJ, NIE HEJTUJ

Czemu pytam?

Chcę być informowany/a o odpowiedziach