Jak można takie rzeczy gadać? O tym, co brat zrobił siostrze i dlaczego kobietom się nie wierzy

W dzieciństwie były jak Pippi i Annika – jedna głośna, odważna i dzika, druga cicha, obserwująca świat z bezpiecznej odległości. Trzy tygodnie spędzone razem na wsi zostawiły wspomnienie najpiękniejszych wakacji. Trzy dekady później spotkały się ponownie – w cieniu pogrzebu, życiowego rozczarowania i trudnych opowieści o tym, o czym nie wypada kobietom mówić.

 

Ten tekst to opowieść o tym, jak dzieciństwo potrafi kłamać i jak dorosłość nie zawsze daje proste odpowiedzi.

 

 

Pippi i Annika. Lekcja wolności i odwagi

Kiedy Agata była dzieckiem, rodzice wysyłali ją z bratem na kolonie i na obozy.

– Całą rodziną na wakacje pojechaliśmy tylko raz. Do wujka Antka na trzy tygodnie. I były to najlepsze wakacje mojego życia.

Wujek Agaty wyjechał po wojnie na Pomorze, na Ziemie Odzyskane. Jego maleńką wieś od Niemiec oddzielała tylko wylewająca co roku na wiosnę szeroko Odra.

– Nie pamiętam, ile miałam dokładnie lat, pewnie z dziesięć. Doświadczyłam tam wolności, jaką w pełni może docenić tylko dziecko wychowane w mieście. Od rana do nocy biegaliśmy z innymi dziećmi po całej wsi i po lesie. W bazie za domem gromadziliśmy przysmaki, w bazie po drugiej stronie wsi bawiliśmy się w sklep, w bazie w ogromnej stodole uczyliśmy się latać, a na skrzyżowaniu wieczorami wypatrywaliśmy świetlików.

Przede wszystkim jednak była Danusia, córka wujka Antka. Dwa lata starsza od Agaty.

– Cała piegowata. Głośna. Ekspansywna. Ona była dla mnie jak Pippi. Ja byłam nieśmiałą, bojaźliwą i zawsze grzecznie wychowaną Anniką. Danusia była moją pierwszą nauczycielką odwagi. Przy niej zaczęłam śmiać się głośno i mówić, co myślę.

 

Przeczytaj też:
Po 20 latach zostałam z niczym. Nie wiedziałam kim jestem

 

Wszystko nie tak. 30 lat później

Agata wyczekiwała kolejnego wyjazdu za rok, ale ten już nigdy nie nastąpił. W czasie ich wakacji w mieszkaniu pękła rura i zalała sąsiadów. Rodzice Agaty, jak mantrę powtarzali potem, że nie mogą zostawić mieszkania na tak długo bez opieki. Kuzynki spotkały się ponownie 30 lat później. Na pogrzebie wujka Antka, na który Agata zawiozła mamę. To był jej najstarszy brat.

– Nie mogłam się doczekać tego spotkania. I nic mnie tak bardzo nie rozczarowało. Danusia mieszkała w miasteczku obok ze swoim mężem i teściową. Tam się zatrzymaliśmy na noc. Nadal była piegowata i głośna, ale jednocześnie tak zgorzkniała, że każde jej zdanie było jak zgrzyt noża po szkle. Wszystko było nie tak. Mąż nie taki. Teściowa nie taka. Siostra męża nie taka. Praca nie taka. Szefowa nie taka. Życie nie takie. Ale najgorsza jednak teściowa, która mieszkała z nimi w tym samym domu. Miała cukrzycę i zawłaszczała całkowicie swojego syna. 

Tak przynajmniej opowiadała Danusia. Dwa dni to za krótko, żeby poznać czyjeś życie, zweryfikować fakty, opowiada Agata, ale jedno wydawało się pewne

– Danusia nie była szczęśliwa. Pamiętałam, że jako dziecko marzyła, że pojedzie w świat, będzie morskim korsarzem lub innym poszukiwaczem przygód. Nigdy nie była dalej niż w Berlinie, gdzie przez kilka lat pomagała w opiece nad starszym Niemcem. Do Polski wróciła, gdy teściowa zachorowała i też wymagała opieki.

Jak można takie rzeczy gadać. O tym, co brat zrobił siostrze

Agata przez całe dwa dni spędzone u Danusi zastanawiała się, jak mogłaby pomóc kuzynce. Jak ulżyć jej zgorzknieniu. Jedyne narzędzie, które wydawało jej się sensowne, to słuchanie i próba zmiany perspektywy Danusi na to, co jej przynosi życie. Zapytała Danusię, czy rozważała terapię. I wtedy kuzynka wrzuciła w ich rozmowę bombę, bo opowiedziała o siostrze męża, Kasi, tej, której bardzo nie lubiła.

– Usłyszałam mnie więcej coś takiego: „Terapia? A co ja, nienormalna jakaś jestem? Kaśka, taka wielka pani, ona właśnie na terapię chodziła i jeszcze rozpowiadała o tym, jakby było się czym chwalić. Przyjechała tu kiedyś i gadała, jaka to pokrzywdzona jest, bo ją brat jak była młoda zgwałcił. Nie mój mąż, tylko młodszy brat. Wyobrażasz sobie? Jak można takie rzeczy gadać?”

 

Polecamy też:
Miałam 5 lat, a on był 10 lat starszy. Czułam na sobie brud i grzech

A ty byś uwierzyła? Kobietom się nie wierzy

Agata pamięta tamtą scenę do dziś i ciężar w sercu. Że jedna kobieta przychodzi do drugiej z taką informacją, a ta jej nie wierzy.

– To był czas #metoo, kiedy kobiety zaczęły się odważać mówić o nadużyciach seksualnych. Powiedziałam najdelikatniej jak potrafiłam, że Kasia obdarzyła ją ogromnym zaufaniem, że jej to powiedziała. A Danusia do mnie: „No co ty, przecież Kazik nie mógłby jej tego zrobić, on muchy by nie skrzywdził. To fajny facet, a Kaśka zawsze z siebie ofiarę robiła. I co, nagle sobie po latach przypomniała, że on jej niby coś zrobił?”

Kiedy Agata usłyszała wszystkie te rzeczy, które są wtórną wiktimizacją i sprawiają, że kobiety nie mają odwagi mówić o tym, jak zostały skrzywdzone, pomyślała, że jej wielkomiejska bańka właśnie pękła

– Powiedziałam: „Wiesz Danusiu, znam dużo podobnych historii i ja zawsze wierzę kobiecie, która je mówi. A to, że nie powiedziała wcześniej, to normalne. Bo może próbowała najpierw to wyprzeć. Bo na pewno bardzo się wstydziła, chociaż to nie ona powinna się wstydzić. Bo może własnie po to potrzebowała terapii, żeby odważyć się o tym powiedzieć. I bała się, że nikt nie uwierzy. Bo wygląda na to, że ty jej nie uwierzyłaś, prawda?”
„A ty byś uwierzyła?”, oburzyła się.
„Tak, ja wierzę kobietom, gdy mówią takie rzeczy” zakończyłam tamtą rozmowę, a ona spojrzała na mnie bardzo zdziwiona.

Przeczytaj koniecznie:
Gwałt polski: W co byłaś ubrana? Sama jesteś sobie winna (prawdziwe historie)

Piękne wakacje nic nie mówią o prawdziwym życiu

Agata wyjechała od Danusi z poczuciem, że odległa przeszłość powinna na zawsze pozostać w szufladce z napisem „dzieciństwo”, inaczej jej kolory bledną. Żałowała, że wspomnienie Danusi – Pipi, skaczącej w stodole z najwyższej belki na siano, biegającej po lesie i naśladującej ptaka, zostało zasypane przez współczesny obraz kobiety z pogardą wypowiadającej się o innej kobiecie.

– Jako dziecko widziałam tylko piękno tamtych wakacji. A przecież Danusia prawdopodobnie miała koszmarne życie, i może te wakacje były też dla niej jedynymi wspaniałymi, bo przyjechali kuzyni z dalekiego miasta. Wujek Antek, jak się dowiedziałam na pogrzebie, pił. Prawdopodobnie bił Danusię. Na pewno nie wspierał jej w pragnieniach edukacji. Ona szybko spod jego kurateli uciekła za mąż, ale tam pewnie wcale nie było lepiej.

Głupia jesteś

Nie kontaktowały się ze sobą, chociaż wymieniły się numerami telefonu. Danusia raz tylko napisała z pytaniem, czy Agata nie znalazłaby jej jakiejś „roboty online, żeby mogła sobie dorobić”.

– Napisałam, że nie bardzo mam pomysł, jak mogłabym jej pomóc. Miałam poczucie, że nic nas nie łączy.

Minęło 5 lat od pogrzebu. Danusia napisała, że będzie w Krakowie, bo przyjeżdża na pielgrzymkę do Łagiewnik. Zaproponowała spotkanie. Umówiły się na krótko, w kawiarni, bo program pielgrzymki nie przewidywał zbyt dużo tzw. wolnego czasu. Rozmowa średnio się kleiła. Agata pytała o męża (miał operację kręgosłupa), o teściową (zmarła), o dzieci (były już dorosłe), o to jak jej się podoba w Krakowie (średnio).

– Danusia zapytała nagle: „A pamiętasz, jak ci kiedyś opowiedziałam o siostrze mojego męża?” Kiwnęłam głową, a ona ciągnęła dalej:
„Ja nie miałam brata, ale miałam sąsiadów. I to było normalne, że bawiliśmy się w, nazwijmy to, lekarza, nawet gdy nie miałam na to ochoty. Wierzysz mi?”
„Tak, wierzę ci”, powiedziałam i dodałam, że to musiało być dla niej trudne.
„Widzisz, jaka głupia jesteś. Nie powinnaś wierzyć w każdą bzdurę, jaką usłyszysz od kobiety”

Kuzynka zezłościła się i wyszła, a Agata została z wielką niewiadomą:

– Do tej pory nie wiem, co naprawdę próbowała mi wtedy powiedzieć.

 

Imiona bohaterów i niektóre szczegóły zostały zmienione dla zachowania anonimowości