Chłoniak Hodgkina – jakie są objawy choroby?

Chłoniak Hodgkina to nowotwór układu chłonnego, który mimo ogromnego postępu w diagnostyce i leczeniu wciąż budzi niepokój u pacjentów i lekarzy. Jego przebieg bywa podstępny – pierwsze sygnały choroby mogą być łatwo przeoczone lub mylone z objawami infekcji, przemęczenia czy stresu. Tymczasem wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla powodzenia terapii i szansy na trwałe wyleczenie. Właśnie dlatego tak ważne jest, by umieć rozpoznać moment, w którym niepozorne dolegliwości powinny skłonić do konsultacji lekarskiej. Jakie objawy mogą świadczyć o rozwijającym się chłoniaku Hodgkina?

 

Chłoniak Hodgkina – co to takiego?

Chłoniak Hodgkina, dawniej określany jako ziarnica złośliwa, to złośliwy nowotwór układu chłonnego, wywodzący się z limfocytów B – komórek odpowiedzialnych za rozpoznawanie i zwalczanie patogenów. W przebiegu tej choroby dochodzi do powstania nieprawidłowych komórek, w tym charakterystycznych komórek Reed-Sternberga, które tracą zdolność do kontrolowanego wzrostu i zaczynają się niepohamowanie namnażać.

 

Proces nowotworowy zwykle rozpoczyna się w jednym z węzłów chłonnych, a następnie rozprzestrzenia się drogą układu limfatycznego na kolejne węzły i – w bardziej zaawansowanych stadiach – również na narządy pozawęzłowe, takie jak płuca, wątroba czy kości.

Kogo najczęściej dotyczy chłoniak Hodgkina?

Choć chłoniak Hodgkina stanowi jedynie około 10 proc. wszystkich chłoniaków, wyróżnia się specyficznym przebiegiem – często atakuje młodych dorosłych, zwłaszcza w trzeciej dekadzie życia, choć drugi szczyt zachorowań notuje się u osób po 50. roku życia. Mimo swojego złośliwego charakteru, dzięki postępowi medycyny, jest to jeden z najlepiej rokujących nowotworów hematologicznych, jeśli zostanie rozpoznany i odpowiednio leczony we wczesnym stadium.

Chłoniak Hodgkina – objawy

Objawy chłoniaka Hodgkina mogą przez długi czas pozostawać niezauważone, co sprawia, że wczesna diagnoza bywa trudna. Choroba najczęściej rozpoczyna się od powiększenia węzłów chłonnych – bezbolesnych, elastycznych, nieprzesuwalnych – zwykle zlokalizowanych w okolicy szyi, nadobojczyków lub pach.

 

Często to właśnie ten niepokojący objaw skłania pacjenta do wizyty u lekarza. Z czasem, gdy nowotwór zajmuje kolejne obszary układu chłonnego lub rozprzestrzenia się poza węzły, pojawiają się objawy ogólnoustrojowe oraz wynikające z ucisku na sąsiednie narządy. Do najczęstszych dolegliwości należą:

 

• powiększone węzły chłonne – najczęściej szyjne, nadobojczykowe, pachowe; niebolesne, często jedynym objawem w początkowym stadium;
• duszność, kaszel, ból w klatce piersiowej – w przypadku zajęcia węzłów śródpiersia, co może utrudniać oddychanie i prowadzić do ucisku struktur w klatce piersiowej;
• gorączka powyżej 38°C bez infekcji;
• nasilone nocne poty;
• niezamierzona utrata masy ciała (powyżej 10% w ciągu 6 miesięcy);
• świąd skóry, często uciążliwy i trudny do opanowania;
• ból węzłów chłonnych po spożyciu alkoholu – rzadki, ale charakterystyczny objaw;
• objawy ze strony jamy brzusznej – w przypadku zajęcia węzłów brzusznych: wzdęcia, zaparcia, uczucie pełności, bóle brzucha czy zaburzenia odpływu moczu;
• przewlekłe zmęczenie i uczucie ogólnego osłabienia.

Jakie są stadia chłoniaka Hodgkina?

Stadia chłoniaka Hodgkina odgrywają kluczową rolę w ocenie zaawansowania choroby oraz w doborze odpowiedniego leczenia. Klasyfikacja opiera się na tzw. systemie Ann Arbor, który uwzględnia rozległość zajęcia węzłów chłonnych oraz obecność zmian pozawęzłowych. Choroba może rozwijać się powoli, stopniowo obejmując kolejne obszary, dlatego dokładna ocena stadium jest niezbędna do zaplanowania skutecznej terapii. Wyróżniamy cztery stadia zaawansowania:

 

• stadium I – nowotwór ogranicza się do jednej grupy węzłów chłonnych lub pojedynczego ogniska poza układem chłonnym (np. płuca, skóra), co najczęściej wiąże się z bezobjawowym przebiegiem choroby;
• stadium II – zajęte są dwie lub więcej grup węzłów chłonnych, ale wszystkie po tej samej stronie przepony (czyli w jednej połowie ciała – np. tylko powyżej przepony); może też wystąpić ograniczone zajęcie narządu pozalimfatycznego;
• stadium III – choroba przekracza przeponę, obejmując węzły chłonne zarówno powyżej, jak i poniżej jej poziomu, często z zajęciem śledziony lub jednego narządu pozawęzłowego;
• stadium IV – najbardziej zaawansowana postać chłoniaka, w której dochodzi do rozlanego, rozsianego zajęcia narządów pozalimfatycznych, takich jak wątroba, szpik kostny czy płuca – niezależnie od obecności zajętych węzłów chłonnych.

Jak wygląda diagnostyka chłoniaka Hodgkina?

Dokładna diagnostyka chłoniaka Hodgkina stanowi fundament skutecznego leczenia tej choroby nowotworowej. Ze względu na często skąpoobjawowy początek oraz możliwość zajęcia wielu struktur układu chłonnego i narządów pozawęzłowych, niezbędne jest zastosowanie wieloetapowego podejścia diagnostycznego, łączącego metody kliniczne, laboratoryjne, obrazowe i histopatologiczne. Celem tych działań jest nie tylko potwierdzenie obecności nowotworu, lecz także precyzyjne określenie jego stopnia zaawansowania i rozległości.

 

W przypadku podejrzenia chłoniaka, kluczowe są:

• badania laboratoryjne – morfologia krwi z rozmazem, OB, poziom LDH, badania czynności wątroby i nerek, a także testy w kierunku zakażenia HIV, które może współistnieć z chłoniakiem i wpływać na leczenie;
• badania obrazowe – USG jamy brzusznej, RTG klatki piersiowej, tomografia komputerowa (TK), a w późniejszym etapie również PET (pozytonowa tomografia emisyjna), które umożliwiają ocenę lokalizacji i zasięgu zmian w organizmie;
• biopsja węzła chłonnego – najważniejszy element diagnostyki, pozwalający na ostateczne rozpoznanie. Węzeł chłonny najczęściej usuwa się w całości, aby przeprowadzić dokładne badanie histopatologiczne, które ujawnia charakterystyczne komórki nowotworowe – komórki Reed-Sternberga;
• biopsja szpiku kostnego – wykonywana u niektórych pacjentów, zwłaszcza przy podejrzeniu zaawansowanego stadium choroby.

Na czym polega leczenie chłoniaka Hodgkina?

Leczenie chłoniaka Hodgkina to proces złożony, ale w wielu przypadkach niezwykle skuteczny – nowoczesne metody terapeutyczne pozwalają dziś na całkowite wyleczenie nawet u pacjentów z zaawansowaną postacią choroby. Kluczowym elementem skutecznej terapii jest indywidualne podejście, oparte na dokładnej klasyfikacji klinicznej, ocenie stopnia zaawansowania oraz obecności czynników ryzyka.

 

W zależności od sytuacji klinicznej stosuje się, m.in.:

• chemioterapię – stanowi podstawę leczenia w każdej postaci chłoniaka Hodgkina; najczęściej wykorzystuje się schematy wielolekowe (np. ABVD), które niszczą komórki nowotworowe w całym organizmie;
• radioterapię – uzupełnia leczenie chemiczne, szczególnie u pacjentów z wczesnym stadium choroby lub dużymi, zlokalizowanymi zmianami węzłowymi;
• autoprzeszczep szpiku kostnego – stosowany w przypadku nawrotu lub oporności choroby na leczenie pierwszej linii; polega na pobraniu i ponownym przeszczepieniu własnych komórek macierzystych pacjenta po intensywnej chemioterapii;
• allotransplantację szpiku – czyli przeszczep od dawcy, zarezerwowano dla pacjentów z nawrotem po wcześniejszych terapiach; to procedura bardziej obciążająca i stosowana tylko w wybranych przypadkach.

Podsumowanie

Chłoniak Hodgkina to choroba, która często rozwija się skrycie, a jej objawy mogą długo pozostawać niezauważone lub być mylnie interpretowane (więcej na temat chłoniaka Hodgkina przeczytasz na https://www.adamed.expert/pacjent/choroby-i-objawy/onkologia/czym-jest-chloniak-hodgkina-objawy-leczenie-i-rokowanie; istotne jest, by nie bagatelizować sygnałów wysyłanych przez organizm – szczególnie wtedy, gdy dolegliwości utrzymują się mimo braku oczywistej przyczyny; współczesna diagnostyka i leczenie pozwalają osiągać bardzo dobre efekty terapeutyczne, ale warunkiem skutecznej interwencji jest wczesne wykrycie choroby.

 

Bibliografia:

https://www.adamed.expert/pacjent/choroby-i-objawy/onkologia/czym-jest-chloniak-hodgkina-objawy-leczenie-i-rokowanie [dostęp: 18.07.2025]
https://hematoonkologia.pl/info-o-chorobach/chloniak-hodgkina [dostęp: 18.07.2025]
https://hematoonkologia.pl/info-o-chorobach/chloniak-hodgkina-leczenie [dostęp: 18.07.2025]
Nowacki P., Chłoniaki, https://podyplomie.pl/wiedza/neurologia/108,chloniaki, [dostęp: 18.07.2025]
Szermet A., Chłoniak Hodgkina, https://www.umw.edu.pl/pl, [dostęp: 18.07.2025]

Artykuł sponsorowany