Atopowa skóra – czyli jaka? Co robić, gdy AZS zatruwa życie?

Swędzi, piecze, łuszczy się – atopowa skóra to bolączka wielu kobiet i mężczyzn. Może pojawiać się w każdym wieku, nawet u niemowlaków. Nie chodzi tu o wrażliwą cerę, ale o przewlekłe zapalenie, które objawia się całą listą niedogodności. Taka przypadłość wymaga szczególnego podejścia. Różnicę robi leczenie, profilaktyka i pielęgnacja

 

Co w artykule:

• Swędząca skóra i łuszczące się plamy to częste objawy atopowego zapalenia skóry.

• Za AZS stoją m.in. geny, środowisko i osłabiona bariera naskórkowa.

• U dzieci objawy mogą wyglądać zupełnie inaczej niż u dorosłych.

• Czerwona skóra głowy i łuszcząca się skóra to częsta forma atopii, o której niewiele się mówi.

• Kosmetyki dla skóry atopowej to nie tylko emolienty – liczy się skład, konsystencja i regularność.

Skóra atopowa – co to?

Skóra atopowa, czyli atopowe zapalenie skóry, jest przewlekłą chorobą zapalną. Na co dzień często mylona jest z objawami suchej i wrażliwej skóry, jednak w rzeczywistości jest znacznie bardziej złożoną przypadłością. Daje o sobie znać nawrotami, zwykła pielęgnacja nie wystarcza, by się jej pozbyć. Swędząca skóra, czerwone plamy, łuszczenie i uczucie, jakby wszystko drażniło – od szorstkiego swetra po zwykłą wodę z kranu.

 

Dlaczego tak się dzieje? Główna przyczyna to osłabiona bariera ochronna skóry, która nie potrafi zatrzymać wody i przepuszcza wszystko, co może podrażniać. Efekt? Skóra staje się sucha, reaktywna i podatna na stany zapalne. Do tego dochodzą geny – jeśli ktoś w rodzinie miał AZS, astmę czy alergiczny katar, szanse na wystąpienie AZS rosną. Zapalnikiem bywa stres, smog, zbyt suche powietrze, a nawet płyn do prania.

Nie bez znaczenia jest też to, co na talerzu – u niektórych osób atopia jest związana z nadwrażliwością pokarmową. Żeby było ciekawiej, objawy AZS mogą wyglądać inaczej u dzieci, nastolatków i dorosłych.

Skóra atopowa – jak wygląda?

Nie każda sucha skóra to od razu AZS. Ale jeśli do suchości dochodzi podrażniona skóra, uporczywe swędzenie, a po nocy zostają ślady od drapania – powinna zapalić ci się czerwona lampka. Skóra atopowa nie wygląda zawsze tak samo, bo zmienia się z wiekiem i w zależności od fazy – raz bywa spokojna, a raz czerwona, łuszcząca. Skóra twarzy też może zostać dotknięta AZS. U dorosłych objawy tej choroby występują właśnie na twarzy, stopach, dłoniach i karku – często tam, gdzie skóra ma kontakt z drażniącymi materiałami lub klimatyzacją.
Charakterystyczna jest też tzw. lichenizacja – czyli pogrubienie skóry w wyniku przewlekłego drapania. Do tego dochodzą pęknięcia, pieczenie i ciągłe uczucie ściągnięcia. Skóra staje się cienka, wrażliwa na wszystko.

 

Objawy, które powinny zwrócić uwagę:

• Suchość i szorstkość – skóra wygląda jakby nie widziała kremu od tygodni, chociaż kremujesz ją codziennie.
• Swędzenie – silne, uporczywe, czasem aż nie do wytrzymania.
• Rumień i zaczerwienienia – plamy, które raz są blade, raz intensywnie czerwone.
• Łuszczenie się skóry – naskórek złuszcza się drobnymi płatkami, szczególnie po myciu.
• Pogrubienie lub zgrubienia – skóra w niektórych miejscach robi się grubsza, jakby była zrogowaciała.
• Pęknięcia i sączenie – zwłaszcza w fazach zaostrzenia, pojawiają się małe ranki, a czasem nawet strupki.

 

Atopowa skóra u niemowlaka to często czerwone, błyszczące policzki i drobne pęcherzyki, które z czasem mogą zacząć się sączyć. U starszych dzieci zmiany przenoszą się zwykle w zgięcia łokci, kolan i na szyję. Atopowa skóra u dziecka często wygląda jak przesuszona, łuszcząca się wysypka, którą trudno opanować.

Atopowa skóra głowy

O skórze głowy mówi się mniej, a problem bywa równie uciążliwy, co na twarzy czy dłoniach. Atopowa skóra głowy to temat, który często żyje sobie w cieniu innych objawów, ale kiedy zaczyna swędzieć i łuszczyć się między włosami – trudno ją zignorować. Drapanie tylko pogarsza sprawę, a każda próba mycia kończy się pieczeniem lub jeszcze większym podrażnieniem. Jak wygląda to w praktyce? Najpierw pojawia się delikatny świąd, potem czerwona skóra głowy i suche łuski. Czasem przypominają łupież, ale to nie to samo – łupież jest zwykle tłusty, żółtawy i związany z łojotokiem. W przypadku AZS mamy do czynienia z przesuszoną, cienką, nadwrażliwą skórą, której bariera ochronna praktycznie nie istnieje.

 

Do tego dochodzi łuszcząca się skóra – biała, sucha, sypiąca się na ubranie przy każdym dotknięciu. Włosy mogą wyglądać na przetłuszczone, chociaż to często efekt nagromadzonych maści, olejków czy niezbyt trafionych kosmetyków. Zdarza się też, że przy zaostrzeniu skóra głowy zaczyna pękać, pojawiają się drobne strupki, a w miejscach silnego stanu zapalnego włosy wypadają garściami.
To niełatwy teren – bo jak pielęgnować skórę głowy, kiedy trzeba też zadbać o włosy? Z jednej strony chcesz łagodzić świąd, z drugiej – nie zamienić fryzury w nieświeży bałagan. Kosmetyki do skóry atopowej głowy muszą być delikatne, bez drażniących detergentów i alkoholu. Najlepiej sprawdzają się szampony apteczne – oparte na wyciągach z owsa, aloesu, pantenolu czy mocznika w niewielkim stężeniu.

 

Czytaj też:
Czego brakuje w organizmie, gdy swędzi skóra

  

Skóra atopowa – kosmetyki i pielęgnacja

Z atopową skórą nie wygrasz „na szybko”. Krem raz dziennie i do widzenia? To niestety nie zadziała. Tu potrzeba systematyczności, wyczucia i produktów, które będą działać jak zbroja – lekkie, ale skuteczne.

 

Pielęgnacja zaczyna się już pod prysznicem. Zamiast mocnych żeli i pachnących pianek – łagodne emulsje lub olejki myjące, bez zapachu, bez barwników. Do tego krótkie kąpiele (maksymalnie 10 minut) w letniej wodzie – gorąca to wróg numer jeden. A po kąpieli szybkie działanie: w ciągu 3 minut trzeba zamknąć wilgoć w skórze. Jak? Emolientem. I to najlepiej takim, który ma ceramidy, masło shea, olej z owsa albo przynajmniej pantenol i alantoinę.

 

Emolienty to podstawa – nakładane minimum dwa razy dziennie, a w okresie zaostrzeń nawet częściej. Dobry emolient nie musi być drogi, ale musi być bogaty. W konsystencję i skład. . Dla osób z AZS sprawdzają się też kosmetyki z mocznikiem (w małym stężeniu, np. 2–5%) – pomagają zatrzymać wodę w naskórku, ale nie podrażniają. Ważne, żeby omijać wszystko, co pachnie ładnie i chemicznie – perfumy, alkohol, parabeny, silikony.

 

Informacje na temat diagnostyki i leczenia atopowego zapalenia skóry oraz innych chorób dermatologicznych znaleźć można na stronie centrum medycznego Doctorpro: https://doctorpro.pl/.