Tuesday, October 26, 2021
Home / Styl życia  / Alergia pokarmowa u psa – objawy, przyczyny i prawidłowe żywienie

Alergia pokarmowa u psa – objawy, przyczyny i prawidłowe żywienie

Sprawdź, jak nie złapać się w pułapkę producentów karm dla zwierząt

smutny pies cierpiący na alergię pokarmową

Co zrobić z alergią pokarmową u psa? / fot. Reshot

Alergie to nie tylko ludzki problem. Pies ci nie powie, że cierpi, dlatego sama musisz być… uczulona na to, jak zwierzak zachowuje się po posiłku. Alergia pokarmowa u psa jest nieuleczalna, ale możemy zminimalizować jej objawy. Jak? Najważniejsza jest odpowiednia diagnoza rodzaju alergii i wyeliminowanie alergenów, które są odpowiedzialne za uczulenie u psa.

O tym, że alergia u psa to poważna dolegliwość, której nie możemy bagatelizować opowiada dr inż. Olga Lasek – specjalistka żywienia psów
 

Alergia pokarmowa u psa – jakie są objawy?

Czy gdy Fafik kaszle jest zobojętniały albo wymiotuje, to znaczy, że zjadł coś, co spowodowało u niego negatywną reakcję na pokarm? Wielu opiekunów, zastanawia się nad tym, czy alergia u psa ma takie same objawy jak u ludzi, u których w pierwszej kolejności po spożyciu „zakazanego” składnika występują nudności czy wymioty. Zaskoczeniem może być to, że inaczej niż u nas, u mięsożernych zwierząt przejawami alergii pokarmowej są przede wszystkim objawy skórne, rzadziej pokarmowe, a w dalszej kolejności oddechowe i nerwowe.

 

Alergia pokarmowa u psa – objawy

🐶  świąd
🐶  zapalenie zewnętrznego przewodu słuchowego
🐶  zapalenie skóry
🐶  eozynofilowe zapalenie naczyń
🐶  nawracające ropne zapalenie skóry
🐶  łojotok
🐶  pokrzywka
🐶  biegunka
🐶  napadowy kaszel
🐶  drgawki
🐶  zapalenie oskrzeli, nosa
🐶  obturacyjna choroba płuc

 

Alergie pokarmowe mogą się pojawić u czworonoga w każdym momencie życia, a jej objawy dają o sobie znać najczęściej między 4 miesiącem a 14 rokiem życia. W przypadku uczulenia na pokarm mamy do czynienia z reakcją immunologiczną, która przebiega z udziałem przeciwciał, kompleksu antygen – przeciwciało albo komórek układu immunologicznego. Co to oznacza w praktyce? 
Psi alergik przede wszystkim drapie się, wręcz kompulsywnie. Główne objawy alergii pokarmowej to niezależny od pory roku świąd, zapalenie zewnętrznego przewodu słuchowego, zapalenie skóry, eozynofilowe zapalenie naczyń, nawracające ropne zapalenie skóry, łojotok i pokrzywka.
Po zmianach na skórze kolejną grupą objawów są te związane ze zmianą przepuszczalności ścian naczyń krwionośnych błon śluzowych, która prowadzi do wystąpienia np. biegunki lub kaszlu napadowego. Objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą dotyczyć nawet połowy diagnozowanych psów z alergią pokarmową i obejmują wymioty, biegunkę, gazy oraz więcej niż dwa wypróżnienia dziennie.
Z rzadko zgłaszanych objawów klinicznych alergii pokarmowej można wymienić drgawki i objawy ze strony układu oddechowego, w tym zapalenie oskrzeli, nosa oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc.

Wielu opiekunów zastanawia to, jak wygląda alergia pokarmowa u psa i jej objawy, oraz to, czy nietolerancja pokarmowa u psa ma identyczne objawy.  Ta druga zachodzi bez odpowiedzi układu odpornościowego i w medycynie rozdziela się te określenia.

 

Zobacz też: Jak pies może wpłynąć na rozwój dziecka w czasie pandemii?
 

Wysypka na brzuchu – częsty objaw uczulenia u psa!

Wysypka alergiczna pokarmowa to nie jedyny znak, który powinien nas zaniepokoić. Faktem jest, że w kontekście psiej alergii najwięcej zapytań w wyszukiwarce Googla ma hasło „uczulenie u psa na brzuchu”, jednak objawami towarzyszącymi reakcji alergicznej mogą też być bąble, grudki czy krosty, które atakują pozostałe części ciała czworonoga. Czy można je samodzielnie rozróżnić?
Wysypka u psa na brzuchu powinna zaniepokoić, jeśli od posiłku minęło od 4 do 24 godzin. Pamiętajmy, że niezależny od pory roku świąd jest najczęstszym rezultatem reakcji alergicznej organizmu.
Bąble pokrzywkowe u psów zazwyczaj zlokalizowane są na głowie, w okolicach fafli, powiek, u nasady uszu, zewnętrznego przewodu słuchowego, w przestrzeniach międzypalcowych łap, obszarów pach i pachwin lub obejmują całą powierzchnię ciała.
Zmiany skórne, które pojawiają się w wyniku reakcji na alergeny to również plamki, grudki, blaszki, krostki, zaczerwienienia.
Jako zmiany wtórne, które są skutkiem reakcji zwierzęcia na świąd mogą pojawiać się nadżerki, strupy, przebarwienia, otarcia, owrzodzenia, strupy, wyłysienia i blizny.
 

Bąble i krosty na ciele – czy to może być objaw alergii pokarmowej u psa?

dwa szczeniaki w ramionach dziewczyny w zielonej sukience

Młode psy też mogą odczuwać objawy alergii pokarmowej / fot. BRUNO EMMANUELLE/Unsplash

Niestety, ilość przypadków alergii pokarmowych u psów ciągle wzrasta. Aż 40 proc. małych zwierząt, które trafiają do lecznic weterynaryjnych cierpi na choroby skórne. Krosty u psa na skórze nie muszą świadczyć o uczuleniu na pokarm. W przypadku alergii bardzo trudno o trafną diagnozę. Różne źródła podają, że alergia pokarmowa może stanowić 1-5 proc. wszystkich dermatoz oraz jednocześnie 10-25 proc. wszystkich przypadków alergii. Psie uczulenie jest rzadkim schorzeniem, ale za to trudnym do zdiagnozowania. Badając alergię pokarmową, w pierwszej kolejności należy wykluczyć atopowe zapalenie skóry, które spotykane jest 10 razy częściej niż alergia pokarmowa. Jeżeli zmiany skórne takie jak rumień albo grudki na skórze psa pojawiają się sezonowo, weterynarz powinien się w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę atopowe zapalenie skóry, pchły, świerzbowca żniwnego, wędrujący łupież oraz zakażenia. Ważna jest też kolejność pojawiania się objawów. W przypadku alergii pokarmowej jako pierwsza pojawia się pokrzywka (tzw. bąble u psa lub bąble pokrzywkowe) a następnie, choć nie muszą koniecznie wystąpić, inne dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Testy śródskórne, badania serologiczne i testy plastrowe nie dają wiarygodnych wyników. Jedyną metodą umożliwiającą zidentyfikowanie alergii pokarmowej jest dieta eliminacyjna.

Co podać psu cierpiącemu na alergię?

Na widok drapiącego się czworonoga, niektórzy zamiast skonsultować się z lekarzem, mechanicznie sięgają do domowej apteczki. Wapno dla psa może hamować uczulenie, ale dawkowanie powinno być ustalone przez weterynarza, który poszuka przyczyny tego objawu. Nie warto również czekać aż pies samoistnie uszkodzi skórę bo możemy doprowadzić to wtórnego zakażenia bakteryjnego lub wirusowego. 

Pamiętajmy, że nie da się wyleczyć psa z alergii, dlatego też nie istnieją domowe sposoby na swędzenie skóry psa spowodowane uczuleniem. Jedynym skutecznym sposobem na alergię pokarmową jest wyeliminowanie alergenu z diety naszego psa. Jak rozpoznać winowajcę? Najbardziej miarodajnym sposobem, który pozwala z dużym prawdopodobieństwem rozpoznać alergię pokarmową, jest zastosowanie diety eliminacyjnej i wykonanie próby prowokacyjnej z tym składnikiem diety, który podejrzewamy o przyczynę objawów alergicznych. Na pytanie „pies się drapie. Co podać?” istnieje tylko jedna właściwa odpowiedź – dieta eliminacyjna, która polega na wprowadzeniu zupełnie nowych produktów, których pies nigdy wcześniej nie jadł. Ponadto ważne jest, aby źródłem składników pokarmowych było jak najmniej komponentów, czyli bardzo prosty skład np. konina, bataty, tłuszcz koński. Ilość dodatków ograniczamy do minimum. Jeżeli jest to konieczne np. w żywieniu psów rosnących, stosujemy dodatek mineralno-witamino o znanym składzie. Zazwyczaj dietę eliminacyjną stosuje się od 3 do 8 tygodni. Gdy zaobserwujemy ustąpienie świądu, dokonujemy tzw. prowokacji pojedynczym produktem stosowanym w karmie lub dawce, która wywołała alergię. Jeżeli nie odnotowujemy problemów skórnych, wykluczamy ten produkt jako źródło alergenu i sięgamy po kolejny, do momentu pojawienia się świądu. Niestety wielu właścicieli psów nie decyduje się na próbę prowokacyjną, nie chcąc wracać do problemów skórnych u psów. Pamiętajmy, że jedynie na tej podstawie jesteśmy w stanie stwierdzić, który produkt jest źródłem alergenu. Następnie do końca życia podajemy pokarm, który nie zawiera alergenu.
Bądźmy ostrożni, szukając rozwiązania problemów pod hasłem „alergia u psa, co podać?”, ponieważ często Internet podpowiada, że glikokortykosteroidy. Hormony te najczęściej stosowane są jako element diagnostyki, które działają na atopowe zapalenie skóry, ale nie są skuteczne w leczeniu alergii.
 

Jakie rodzaje mięs mogą uczulać psa?

Medycynie weterynaryjnej nie są dokładnie znane właściwości wielu alergenów pokarmowych, co stanowi problem w diagnozowaniu choroby. W sklepach zoologicznych sprzedawcy, słysząc, że nasz pupil ma uczulenie na kurczaka w odpowiedzi często doradzają karmy z wołowiną czy rybą. Z naukowego punktu widzenia – niesłusznie. Istnieje ryzyko, że pies będzie miał też uczulenie na wieprzowinę, wołowinę, czy ryby. Zbadano bowiem, że 35-48 proc. zwierząt ma alergię na więcej niż jeden składnik diety.

Najbardziej reaktywne czynniki alergizujące pochodzą z mleka (50 proc.), mięsa wołowego, ryb oraz zbóż. Inne źródło podaje, że najpopularniejsze alergeny u psów to wołowina, kurczak, kurze jaja, mleko krowie, pszenica, soja, kukurydza.
 

Karma dla psa z alergią pokarmową – na jakie firmy się zdecydować?

Najważniejszą zasadą, której powinno się przestrzegać jest to, że wszystkie składniki muszą być nowe dla psa, nie należy stosować żadnych stosowanych wcześniej pokarmów, które zawierają w składzie najczęstsze alergeny pokarmowe u psów. Decydując się na wprowadzenie diety eliminacyjnej, stosujemy:

⇾ jedno źródło białka (wybrane mięso),

⇾ tłuszcz (jeśli zwierzęcy, to z tego samego gatunku co mięso lub olej roślinny),

⇾  jedno źródło węglowodanów.

Zasada jest prosta – im mniej produktów w posiłku tym lepiej. Najważniejsze jest konsekwentne stosowanie diety przy współpracy wszystkich domowników. Nie możemy pozwalać, aby babcia dokarmiała parówkami psa, będącego na diecie eliminacyjnej.

Czy istnieje idealna karma dla psa z alergią pokarmową? Jeśli chodzi o karmy przemysłowe, to trzeba jasno rozdzielić karmy i diety. Spośród karm pełnoporcjowych, spróbujmy znaleźć takie, które można zastosować jako dietę eliminacyjną – np.: ziemniaki, suszony królik, oleje roślinne, olej z siemienia lnianego, witaminy, składniki mineralne, tauryna, aloes, wyciąg z rozmarynu – która oprócz okresu diagnozowania alergii, może być również stosowana przez dłuższy czas, ponieważ zawiera wszystkie składniki w odpowiedniej ilości i proporcji.

Karmy dietetyczne są przeznaczone dla zwierząt chorych. W nich bardzo często źródłem białka są hydrolizaty, czyli białka rozbite na mniejsze peptydy o niskiej masie cząsteczkowej, które mają mniejszą alergenność. Hydroliza polega na działaniu kwasami lub enzymami i rozrywaniu tych złożonych struktur na „mniejsze białka”. Hydrolizaty nadal są cennym źródłem aminokwasów dla zwierzęcia, a wręcz są łatwiej przyswajalne, bo jakby wstępnie nadtrawione. Taką dietę możemy stosować zarówno w czasie diagnozowania alergii jak również przez dłuższy okres życia dorosłego psa. Karma hydrolizowana dla psa zazwyczaj nie nadaje się dla zwierząt rosnących oraz suk w ciąży i laktacji. Obecnie hydrolizowane diety są często jedynym rozwiązaniem. Najlepiej spróbować wybrać karmę z białkiem hydrolizowanym, którego pierwotna postać rzadko pojawiała się w dawce zwierzęcia.

Hipoalergiczna karma – idealne rozwiązanie dla psa z alergią pokarmową?

Nie zapominajmy, że wielu producentów karm nadużywa określenia „hipoalergiczny”, a sprzedawcy opisują karmy jako hipoalergiczne. Takich przykładów w sklepach stacjonarnych i internetowych jest mnóstwo. Termin „hipoalergiczny” nie jest określeniem naukowym, a jedynie hasłem stworzonym na potrzeby marketingowe. W rzeczywistości, „hipoalergiczny” oznacza ograniczający lub minimalizujący możliwość wystąpienia reakcji alergicznej, ponieważ zawiera stosunkowo niewiele lub nie zawiera wcale żadnych substancji potencjalnie i teoretycznie alergizujących.
To nie jedyna pułapka. Dodatkowym problemem przy wyborze karm stosowanych jako diety eliminacyjnej jest zjawisko obserwowane w sklepach internetowych, gdzie często karmy pozycjonuje się w zakładkach – np. karma dla psa z alergią pokarmową. Wśród karm tam zakwalifikowanych można znaleźć produkty, których nawet producent nie wskazuje na takie działanie, a zostały tam umieszczone przez niekompetentne osoby. Nieświadomy właściciel może wybrać produkt, sugerując się ceną, a karma taka w ogóle nie nadaje się dla psa z alergią.
Bardzo ważną rolą lekarza weterynarii lub specjalisty żywienia zwierząt jest bardzo dokładne przekazywanie właścicielowi wskazówek odnośnie wyboru i stosowania diety w diagnozowaniu oraz leczeniu alergii pokarmowych.

 

O EKSPERTCE

olga lasek

Olga Lasek / fot. Maciej Kaniuk

dr inż. Olga Lasek – zootechniczka, specjalistka żywienia zwierząt. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących żywienia psów i kotów, zwierząt domowych oraz egzotycznych. Na co dzień pracowniczka naukowa i nauczycielka akademicka Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Autorka licznych publikacji, rozdziału w podręczniku akademickim „Żywienia psów” oraz książki „PSI BUFET. 63 przepisy na zdrowe i smakowite dania dla twojego psa”. Konsultuje psie i kocie miski. Naukę przemyca do praktyki w ramach cyklicznych konferencji jako organizatorka i wykładowczyni krakowskiej „szkoły żywienia psów” www.zywieniepsow.urk.edu.pl, gościnnie głos radiowy, specjalistka żywienia na krakowskich psich eventach oraz Kobieta Krakowa.

 

Dziennikarka, która nie boi się stawiania prostych pytań, w nadziei na usłyszenie nieoczywistych odpowiedzi. Prowadzi portal i media społecznościowe MK, koordynuje spotkania Klubu Miasta Kobiet, odpowiada za patronaty medialne, prowadzi kursy webwritingu. Propagatorka tworzenia i stosowania żeńskich derywatów zawodów.

Oceń artykuł
BRAK KOMENTARZY

SKOMENTUJ, NIE HEJTUJ

Chcę być informowany/a o odpowiedziach